Hususi damgalı (yeşil) pasaport başvurularına ilişkin usul ve esaslar, 01.01.2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren yeni genelge ile güncellenmiştir.
Yeni düzenleme; başvuru şartları, süreç, pasaport kontenjanı hesaplaması ve denetim mekanizmalarını daha detaylı ve net şekilde düzenlemektedir.
Başvurular, ihracat tutarına bağlı kontenjan esasına göre, ihracatçı birlikleri genel sekreterlikleri ile Ticaret Bakanlığı (İhracat Genel Müdürlüğü) koordinasyonunda yürütülmektedir.
Genelgede öne çıkan başlıca hususlar aşağıda özetlenmiştir:
- Erken başvuru (Ocak ayı) imkânı netleştirilmiştir.
Normal şartlarda başvurular 15 Şubat sonrasında alınmakta olup; fuar, toplantı, uçak bileti vb. zorunlu durumların tevsik edilmesi halinde 1–31 Ocak tarihleri arasında erken başvuru yapılabilmektedir. Bu durumda son yıl ihracatı “0” kabul edilerek önceki iki yılın ortalaması üzerinden kontenjan hesaplanmaktadır.
- Firma – kişi bağı açık ve net şekilde tanımlanmıştır.
Başvuru sahibi mutlaka ilgili firmanın sahibi, ortağı veya çalışanı olmalıdır. Tüzel kişi zinciri (A → B → C) kabul edilmekle birlikte, kontenjanı olmayan firmalar adına dolaylı kullanım kesin olarak yasaklanmıştır.
- SGK ve ortaklık belgelerinde sıkılaştırmaya gidilmiştir.
Firma çalışanları için son 3 ay kesintisiz SGK kaydı esas alınmış, bu şart sağlanamıyorsa son 12 ay detaylı inceleme öngörülmüştür.
Anonim şirketlerde noter onaylı pay defteri, hamiline yazılı paylarda ise MKK belgesi zorunlu hale getirilmiştir.
- Pasaport iade yükümlülüğü ve yaptırımlar ağırlaştırılmıştır.
Pasaport alma şartlarının kaybedilmesi halinde pasaportun 3 iş günü içinde iade edilmesi zorunludur. İade edilmemesi durumunda pasaport iptal edilmekte ve 4 yıl süreyle yeni pasaport düzenlenmemektedir.
- Form ve süre kuralları netleştirilmiştir.
Başvuru formu dijital ortamda doldurulacak olup ön–arka tek sayfa halinde düzenlenecektir. Bölge Müdürlüğü tarafından onaylanan formun geçerlilik süresi 60 gündür; süre aşımı halinde başvuru geçersiz sayılacaktır.
- Yenileme başvurularında kolaylık sağlanmıştır.
Pasaport süresinin bitimine 6 ay kala ek belge aranmaksızın yenileme yapılabilmekte; seyahat bulunması halinde belgelerle birlikte seyahatten en fazla 2 ay önce başvuru yapılabilmektedir. Kasım–Aralık aylarına özel sınırlamalar getirilmiştir.
- Başvuru yapamayacak firmalar açıkça belirlenmiştir.
İflas, tasfiye, konkordato sürecinde olan veya tam bölünme ile kapanan firmaların başvuruları işleme alınmamaktadır.
Sonuç olarak; düzenleme önceki uygulamalara kıyasla daha detaylı, daha kontrollü ve yaptırımları net bir sistem öngörülmüştür.