YATIRIM TEŞVİKİ VE SAĞLANAN DESTEKLER
Türkiye Cumhuriyeti, hem sıfırdan yatırım hem de genişleme yatırımı projeleri için başlangıç maliyetlerinin en aza indirilmesi ve yatırım getirilerinin hızlandırmasını destekleyen kapsamlı bir yatırım teşvik programı sunmaktadır.
Bu teşvikler aynı zamanda teknoloji transferi ve ekonomik kalkınma için önemli alanlar olarak sınıflandırılan öncelikli sektörlerdeki projeler için de uyarlanabilmektedir. Türkiye Cumhuriyeti yatırımcılara; Ar-Ge ve inovasyon projeleri ve ilâve istihdam için sunduğu destek programlarının yanı sıra ihracatçılara çeşitli hibeler, teşvikler ve krediler yoluyla da destek olmaktadır.
YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ NEDİR?
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na bağlı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen Yatırım Teşvik Sistemi, yerli ve yabancı sermayenin piyasaya katılımını teşvik eden bir sistemdir.
YATIRIM TEŞVİKİ TÜRLERİ NELERDİR?
Yatırım teşvikleri dört ana kategoride değerlendirilir:
1. Genel Teşvik Sistemi : Tüm yatırım projeleri için geçerli olup KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti gibi destekleri içerir.
2. Bölgesel Teşvik Sistemi : Bölgeler arasındaki ekonomik dengesizlikleri gidermek amacıyla uygulanır. Destekler yatırım yapılan bölgeye göre değişiklik gösterir.
3. Öncelikli Yatırım Konuları : 5. bölge teşvikleri ile desteklenen belirli sektörlerdeki yatırımları kapsar.
4. Stratejik Yatırımlar: Cari açığı azaltacak ve yüksek katma değer sağlayacak yatırımlara özel teşvikler sunulur. Savunma sanayi ve yüksek teknoloji yatırımları bu kapsama girer.
DESTEK UNSURLARI
|
Destek Türü |
Genel Teşvik |
Bölgesel Teşvik |
Öncelikli Yatırım |
Stratejik Yatırım |
|
KDV İstisnası |
✔ |
✔ |
✔ |
✔ |
|
Gümrük Vergisi Muafiyeti |
✔ |
✔ |
✔ |
✔ |
|
KDV İadesi |
❌ |
❌ |
❌ |
✔ |
|
Vergi İndirimi |
❌ |
✔ |
✔ |
✔ |
|
SGK İşveren Primi Desteği |
❌ |
✔ |
✔ |
✔ |
|
SGK İşçi Primi Desteği |
❌ |
✔ |
✔ |
✔ |
|
Faiz/Kâr Payı Desteği |
❌ |
✔ |
✔ |
✔ |
|
Yatırım Yeri Tahsisi |
❌ |
✔ |
✔ |
✔ |
YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİNİN AMAÇLARI
Bu sistem ile:
- Cari açığın azaltılması için ithalata bağımlı ürünlerin üretiminin artırılması
- Yüksek ve orta-yüksek teknoloji yatırımlarının desteklenmesi
- Gelişmiş ve gelişmekte olan bölgeler arasındaki farkın azaltılması
- Bölgesel kalkınmanın sağlanması
- Kümelenme faaliyetlerinin teşvik edilmesi amaçlanır.
YATIRIM TEŞVİK BÖLGELERİ VE ASGARİ YATIRIM TUTARLARI
Yatırım teşvikleri, Türkiye’de 6 bölgeye ayrılarak belirlenir. Bölgenin gelişmişlik seviyesine bağlı olarak destek oranları değişir.
ÖRNEK YATIRIM TEŞVİK HESAPLAMASI
Bir yabancı sermayeli şirketin 4. Bölgede bulunan Çorum ilinde 20.000.000 TL yatırım yapacağını düşünelim. Bu yatırımın 15.000.000 TL’si öz kaynaklardan, 5.000.000 TL’si banka kredisiyle finanse ediliyor.
Sağalan avantajlar aşağıdaki gibi olacaktır;
KDV İstisnası: Var
Gümrük Vergisi Muafiyeti: Var
Vergi İndirimi: 6.000.000 TL (%70 vergi indirimi, %30 yatırıma katkı oranı)
SGK İşveren Primi Desteği: 5.000.000 TL (6 yıl boyunca %25 yatırıma katkı oranı)
Faiz Desteği: 508.333 TL
Sonuç olarak, 20.000.000 TL’lik yatırımın 11.508.333 TL’si teşvikler sayesinde geri kazanılmaktadır.