02.04.2026 tarihinde Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından başkanlığın web sitesinde Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Rehberi yayınlanmıştır.
7524 sayılı Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanununun 32/C maddesine Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi eklenmiştir.
Konu hakkında yeni hazırlanan “Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Rehberi” kullanıma sunulmuştur.
Söz konusu Rehberde;
|
gibi konularda açıklamalara ve örneklere yer verilmiştir.
GİRİŞ
7524 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 36 ncı maddesi ile Kurumlar Vergisi Kanununa 32/C maddesi eklenmiş ve “Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi” uygulaması getirilmiştir.
Bu düzenlemeyle, kurumlar vergisi mükelleflerinin hesaplayacakları kurumlar vergisinin, belirli bir tutarın altına düşmesi engellenerek vergi güvenliği sağlanması amaçlanmıştır.
Bilindiği üzere kurumlar vergisi matrahı hesaplanırken gerek vergi kanunları gerekse diğer kanunlarda yer alan bazı istisna ve indirimler kazançtan düşülmekte ve kalan tutar üzerinden de kurumlar vergisi hesaplanmaktadır. Yapılan düzenlemeye göre, bu şekilde hesaplanan kurumlar vergisi, kurumların indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10’undan az olamayacaktır.
Asgari kurumlar vergisi uygulamasında ise bazı istisna ve indirimler düşülmeden kurumlar vergisi hesaplanmaktadır. Söz konusu hesaplama sonucunda asgari kurumlar vergisi tutarının kurumlar vergisi tutarından büyük olması halinde aradaki fark tutarın asgari kurumlar vergisi olarak ödenmesi gerekmektedir.
Düzenlemenin 2025 yılı kazançlarına uygulanacağı dikkate alındığında 2025 yılı I. geçici vergi döneminden itibaren her bir geçici vergi dönemi ve yılsonu mali tablolarına göre asgari kurumlar vergisine ilişkin hesaplama, beyan ve ödeme yapılacaktır.
Bu Rehberde, vergi tabanının genişletilmesi ve vergi adaletinin sağlanması amacıyla 2025 yılında yürürlüğe giren yurt içi asgari kurumlar vergisi müessesesi kapsamlı bir şekilde işlenmiştir. Konunun daha iyi anlaşılması için uygulamaya ilişkin örneklere de yer verilmiştir.
1.YURT İÇİ ASGARİ KURUMLAR VERGİSİNDE MÜKELLEFİYET
1.1. Mükellefler
- Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisine Tabi Mükellefler
Yurt içi asgari kurumlar vergisinin mükellefleri, Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde sayılan kurumlar vergisi mükellefleridir.
Bunlar;
• Sermaye şirketleri,
• Kooperatifler,
• İktisadi kamu kuruluşları,
• Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler,
• İş ortaklıklarıdır.
Söz konusu uygulama sadece kurumlar vergisi mükelleflerini kapsar. Gelir vergisi mükellefleri bu uygulamaya tabi değildir.
1.1.2. Dar Mükellef Kurumlar
Türkiye’de elde ettikleri kazançlarını kurumlar vergisi beyannamesi ile beyan etmek zorunda olan dar mükellef kurumlar, yurt içi asgari kurumlar vergisine tabidir.
- Tevkifat Yoluyla Vergilendirilen Kazançlar
Kurumlar Vergisi Kanununun 30 uncu maddesinde yer alan ve vergisi tevkif suretiyle alınan kazanç ve iratların beyanı dar mükelleflerin ihtiyarına bırakılmış olup dar mükellef kurumların söz konusu kazanç ve iratlar nedeniyle beyanname vermeleri halinde, bu kurumlar da yurt içi asgari kurumlar vergisine tabi olacaklardır.
Özetle;
|
Dar |
TR’de elde edilen kazançları |
Zorunlu Beyan |
Vermeleri Halinde |
Asgari Kurumlar Vergisine Tabi |
|
Kurumlar Vergisi Kanunun 30 uncu maddesi kapsamında tevkif suretiyle elde edilen kazanç ve iratları |
İhtiyari Beyan |
Vermeleri Halinde |
Asgari Kurumlar Vergisine Tabi |
- Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisine Tabi Olmayan Mükellefler
Aşağıda sayılanlar için asgari kurumlar vergisi hükümleri uygulanmayacaktır.
• Kurumlar vergisinden muaf olan kurumlar vergisi mükellefleri,
• İlk defa faaliyete başlayan kurumlarda üç hesap dönemi,
• Gelir Vergisi Kanununun “Hasılat esaslı kazanç tespiti” başlıklı 113 üncü maddesine göre hasılat esasına göre vergilendirilen kurumlar vergisi mükellefleri.
- Kurumlar Vergisinden Muaf Kurumlarda Asgari Vergi Uygulaması
Kurumlar vergisinden muaf olan kurumlar vergisi mükellefleri hakkında asgari kurumlar vergisi hükümleri uygulanmayacaktır.
1.2.2. Yeni Kurulan Şirketlerde Asgari Kurumlar Vergisi Uygulaması
İlk defa faaliyete başlayan kurumlar hakkında, faaliyete başlanılan hesap döneminden itibaren üç hesap dönemi boyunca asgari kurumlar vergisi uygulanmayacaktır.
Örneğin;
• 2025 hesap döneminde kurulan bir şirket için 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde,
• 2023 yılında kurulan bir şirket için 2025 hesap döneminde,
• 2024 yılında kurulan bir şirket için ise 2025 ve 2026 hesap dönemlerinde,
asgari kurumlar vergisi uygulanmayacaktır.
- İlk Defa Faaliyete Başlayan Şirket Sayılmayan Haller
Aşağıdaki işlemler sonucunda kurulan şirketler, ilk defa faaliyete başlayan şirket olarak kabul edilmez:
• Birleşme,
• Devir,
• Tür değişikliği,
• Kısmi bölünme,
• Tam bölünme.
- Hasılat Esasına Göre Vergilendirilen Kurumlar
Gelir Vergisi Kanununun 113 üncü maddesinde düzenlenen “hasılat esaslı kazanç tespiti” kapsamında vergilendirilen kurumlar vergisi mükellefleri hakkında asgari kurumlar vergisi uygulanmayacaktır.
|
Durum |
Asgari Vergi Uygulaması |
|
İlk defa faaliyete başlayan kurum |
3 hesap dönemi uygulanmaz |
|
Örneğin; 2025’te kurulan şirket 2024’te kurulan şirket 2023’te kurulan şirket |
2025 - 2026 - 2027 uygulanmaz 2025 - 2026 uygulanmaz 2025’te uygulanmaz |
|
Birleşme, devir, tür değişikliği ile kurulan şirket |
Muafiyet yok (uygulanır) |
|
Kısmi / tam bölünme ile kurulan şirket |
Muafiyet yok (uygulanır) |
|
Hasılat esasına göre vergilendirilenler (GVK md. 113) |
Uygulanmaz |
2. YURT İÇİ ASGARİ KURUMLAR VERGİSİ UYGULAMASI VE HESAPLAMASI
2.1. Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Hesaplama Oranı
Kurumlar Vergisi Kanununun 32 nci maddesinin bir ila dokuzuncu fıkrası hükümleri ile 32/A maddesinin uygulanması suretiyle tespit olunacak oran esas alınarak hesaplanan kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10’undan az olamayacaktır.
İndirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancı ibaresi, hesap dönemi sonundaki ticari bilanço kârına kanunen kabul edilmeyen giderlerin eklenmesiyle bulunan tutarı ifade eder.
2.2. Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisinin Uygulanacağı Vergilendirme Dönemi
Yurt içi asgari kurumlar vergisi;
• Hesap dönemi takvim yılı olan mükelleflerin 2025 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara,
• Özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2025 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına,
uygulanacaktır.
2.3. Geçici Vergi Dönemlerinde Asgari Kurumlar Vergisi
Geçici vergi dönemlerinde de asgari kurumlar vergisi hesaplaması yapılacaktır.
2.4. Yurt İçi Asgari Kurumlar Verginin Hesaplanması
Kurumlar vergisi mükellefleri, kurum geçici ve kurumlar vergisi beyannamelerinde Kurumlar Vergisi Kanununun 32 nci ve 32/A maddeleri hükümlerini dikkate alarak kurumlar vergilerini hesaplayacaklardır.
Aynı beyannamelerde ticari bilanço karı veya zararına kanunen kabul edilmeyen giderler eklenecektir.
Ticari bilanço karı ile kanunen kabul edilmeyen giderler toplamının veya ticari bilanço zararı ile kanunen kabul edilmeyen giderler toplamının sıfırdan büyük olduğu durumlarda asgari kurumlar vergisi hesaplaması yapılabilir.
Formülle şu şekilde gösterebiliriz:
Ticari bilanço karı + Kanunen kabul edilmeyen giderler > 0
Ticari bilanço zararı + Kanunen kabul edilmeyen giderler > 0
Kalan bir tutar bulunması halinde bu tutara %10 oranı uygulanmak suretiyle asgari kurumlar vergisi hesaplanacaktır.
2.5. Enflasyon Düzeltmesinin Asgari Kurumlar Vergisine Etkisi
Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi ve geçici 33 üncü maddesi uyarınca mali tabloların enflasyon düzeltmesine tabi tutulduğu dönemlerde, asgari kurumlar vergisi hesabında enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan değerler dikkate alınacaktır.
2.6. Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisinden İndirim Oranlar Nedeniyle Alınmayan Vergilerin İndirilmesi
Hesaplanan asgari kurumlar vergisinden;
Payları Borsa İstanbul Pay Piyasasında ilk defa işlem görmek üzere en az %20 oranında halka arz edilen kurum kazançlarına uygulanan iki puanlık indirim nedeniyle,
İhracat kazançlarına uygulanan beş puanlık indirim nedeniyle,
Sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların üretim kazançlarına uygulanan bir puanlık indirim nedeniyle,
2/8/2024 tarihinden önce Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan alınmış teşvik belgeleri kapsamında 32/A maddesi hükmüne istinaden ilgili hesap döneminde,
alınmayan vergi indirilecektir.
Yatırıma katkı tutarının tespitinde, 2/8/2024 tarihinden önce mevcut yatırım teşvik belgelerinde kayıtlı olan yatırım tutarı dikkate alınacak, bu tarihten sonra gerçekleştirilen revizeler sonucundaki artışlar hesaplamaya dahil edilmez.
2/8/2024 tarihinden sonra (bu tarih dahil) yeni alınan teşvik belgeleri kapsamında yatırıma katkı tutarlarının kullanılması nedeniyle 32/A maddesi hükmüne istinaden ilgili hesap döneminde alınmayan vergi, hesaplanan asgari vergiden düşülmez.
2.7. Ödenmesi Gereken Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisinin Belirlenmesinde İndirimli Oran ve İndirimli Kurumlar Vergisi Aynı Kazanca Uygulanması
Kurumlar Vergisi Kanununun 32 nci maddesinin altıncı, yedinci ve sekizinci fıkraları ile 32/A maddesinin aynı kazanca uygulandığı durumlarda, indirimli oran uygulamaları dolayısıyla alınmayan vergilerin tamamı asgari kurumlar vergisinden indirilebilir.
Yukarıda belirtildiği şekilde hesaplanan asgari kurumlar vergisinden, Kurumlar Vergisi Kanununun 32 nci ve 32/A maddeleri hükümleri dikkate alınarak indirimli oran uygulamaları nedeniyle alınmayan vergi tutarları düşüldükten sonra kalan tutarın mükellefin beyanı üzerine hesaplanan vergi tutarını aşması halinde, aşan fark tutar kadar asgari vergi hesaplanır.
2.8. Hesaplanan Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisinden Tevkif Suretiyle Ödenen Kurumlar Vergisi ile Geçici Verginin Mahsubu
Hesaplanan asgari vergiden hesap dönemine ilişkin tevkif suretiyle ödenen kurumlar vergisi ile ödenen geçici vergiler mahsup edilebilir.
2.9. Tasfiye, Birleşme, Devir ve Tam Bölünme Nedeniyle Verilen Beyannamelerde Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi
Mükelleflerin; tasfiye, birleşme, devir ve tam bölünme işlemleri nedeniyle vermiş oldukları beyannamelerinde de asgari kurumlar vergisini hesaplamaları gerekir.
2.10. Hesaplanan Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi İçin Vergi İndirimi Hakkı
Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121 inci maddesi kapsamında vergi indirimi hakkı bulunan kurumlar, hesaplanan asgari kurumlar vergisi için de bu haklarını kullanabilir.
3. İSTİSNA VE İNDİRİMLER
3.1. Asgari Kurumlar Vergisi Matrahına Ulaşılırken Dikkate Alınacak İstisna ve İndirimler
Yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülen istisnalar aşağıdaki gibidir:
|
İstisna Konusu |
Kanun Maddesi |
|
İştirak kazançları istisnası |
KVK md. 5/1-a |
|
Emisyon primi kazancı istisnası |
KVK md. 5/1-ç |
|
Yatırım fon ve ortaklıklarının taşınmaz kazancı hariç kazanç istisnası |
KVK md. 5/1-d |
|
Risturn kazancı istisnası |
KVK md. 5/1-i |
|
Sat-kirala-geri al işlemlerine ilişkin kazanç istisnası |
KVK md. 5/1-j |
|
Varlık kiralama işlemlerinden elde edilen kazanç istisnası |
KVK md. 5/1-k |
|
Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı gemilerin işletilmesinden sağlanan kazanç istisnası |
4490 sayılı Kanun md. 12 |
|
Serbest bölgelerde elde edilen kazanç istisnası |
3218 sayılı Kanun geçici madde |
|
Teknoloji geliştirme bölgelerinde elde edilen kazanç istisnası |
4691 sayılı Kanun geçici madde 2 |
Yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülen indirimler aşağıdaki gibidir:
|
İndirim Konusu |
Kanun Maddesi |
|
Ar-Ge ve tasarım indirimi |
5746 sayılı Kanun md. 3 ve 3/A; 6550 sayılı Kanun geçici madde 1/c |
|
Girişim sermayesi fonu olarak ayrılan tutarların indirimi |
KVK md. 10/1-g |
|
5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanuna göre korumalı işyeri indirimi |
KVK md. 10/1-h |
3.2. Beyannamede İndirim Satırlarında Yer Almakla Birlikte Asgari Kurumlar Vergisi Matrahına Dahil Edilmeyen Tutarlar
Kurumlar vergisi beyannamesinin “Diğer indirimler” veya “Diğer indirimler ve istisnalar” satırlarında gösterilmekle birlikte, mahiyeti itibarıyla indirim veya istisna niteliğinde olmayan ve daha çok vergi matrahının doğru hesaplanmasını sağlamak amacıyla bu satırlarda yer verilen tutarlar üzerinden asgari kurumlar vergisi hesaplanmayacaktır.
Bu kapsamda özellikle;
• Türkiye Muhasebe Standartları / Türkiye Finansal Raporlama Standartları ile Vergi Usul Kanunu hükümleri arasındaki değerleme farkları,
• Örtülü sermaye kabul edilen borçlanmalarda, borç alan kurum nezdinde Türk lirasının değer kazanması sonucu oluşan kur farkı gelirleri,
• Kıdem tazminatı karşılığı iptali,
• Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121 inci maddesi kapsamında vergi borçlarına mahsup edilen ve gelir olarak dikkate alınan indirim hakkı,
gibi tutarlar asgari kurumlar vergisi kapsamına girmeyecektir.
Yürürlükte bulunan Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları kapsamında, vergilendirme hakkının ilgili ülkede bulunması nedeniyle Türkiye’nin vergi alma hakkının olmadığı veya söz konusu kazançların Türkiye’de istisna edilmesi gereken durumlarda, elde edilen ve kurum kazancına dâhil edilerek beyannamenin “Diğer indirimler” ile “Diğer indirimler ve istisnalar” satırlarında matrahtan indirilen tutarlar asgari kurumlar vergisi kapsamına girmeyecektir.
Ayrıca yürürlükte bulunan ikili veya çok taraflı diğer uluslararası anlaşmalar uyarınca kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlar da asgari kurumlar vergisi kapsamı dışında bulunmaktadır.
3.3. Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Hesaplamasında Düşülmeyen İstisna ve İndirimler
Yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülemeyen istisnalar aşağıdaki gibidir:
|
İstisna Konusu |
Kanun Maddesi |
|
Yurt dışı iştirak kazançları istisnası |
KVK md. 5/1-b |
|
Yurt dışı iştirak hissesi satış kazancı istisnası |
KVK md. 5/1-c |
|
Yatırım fon ve ortaklığı kazancı istisnası (taşınmazlardan elde edilen kazançlar) |
KVK md. 5/1-d |
|
Taşınmaz, iştirak hisseleri ve fon satış kazancı istisnası |
KVK md. 5/1-e |
|
Bankalara, finansal kiralama veya finansman şirketlerine ya da TMSF’ye borçlu olanların taşınmaz veya iştirak hisselerinin satış kazancı istisnası |
KVK md. 5/1-f |
|
Yurt dışı şube kazançları istisnası |
KVK md. 5/1-g |
|
Yurt dışı inşaat, onarım, montaj ve teknik hizmetler kazanç istisnası |
KVK md. 5/1-h |
|
Eğitim ve öğretim kazanç istisnası |
KVK md. 5/1-ı |
|
Yabancı fon kazançlarının vergilendirilmesinde yönetici şirketlere ilişkin kazanç istisnası |
KVK md. 5/A |
|
Sınai mülkiyet hakları satış kazancı istisnası |
KVK md. 5/B |
|
Kur korumalı mevduat ve katılım hesaplarından elde edilen kazanç istisnası |
KVK geçici madde 14 |
|
Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında düzenlenen ürün senetlerinin elden çıkarılmasından doğan kazanç istisnası |
GVK geçici madde 76 |
|
Araştırma altyapılarının Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarda istisna |
6550 sayılı Kanun, geçici madde 1/a |
Yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülemeyen indirimler aşağıdaki gibidir:
|
İndirim Konusu |
Kanun Maddesi |
|
Sponsorluk harcamalarında indirim |
KVK md. 10/1-b |
|
Bağış ve yardımlarda indirim |
KVK md. 10/1-c |
|
Eğitim ve sağlık tesisleri ile yurt inşaatlarına ilişkin bağış ve yardımlarda indirim |
KVK md. 10/1-ç |
|
Kültür ve turizm amaçlı bağış ve yardımlarda indirim |
KVK md. 10/1-d |
|
Cumhurbaşkanınca başlatılan yardım kampanyalarına yapılan bağışlarda indirim |
KVK md. 10/1-e |
|
Kızılay Derneği ile Yeşilay Cemiyetine yapılan nakdi bağış ve yardımlarda indirim |
KVK md. 10/1-f |
|
Yurt dışına verilen yazılım, mühendislik, eğitim ve sağlık hizmetleri kazanç indirimi |
KVK md. 10/1-ğ |
|
Nakdi sermaye artışından kaynaklanan faiz indirimi |
KVK md. 10/1-ı |
|
İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde faaliyette bulunan kurumların elde ettiği kazançlarda indirim |
KVK md. 10/1-i |
|
Yatırım indirimi istisnası |
193 sayılı Kanun, mülga madde 19, geçici madde 61 ve geçici madde 69 |
|
Teknogirişim sermaye desteği indirimi |
5746 sayılı Kanun, madde 3/5 |
|
Teknokent sermaye desteği indirimi |
4691 sayılı Kanun, geçici madde 4 |
Ayrıca, özel kanunlarla belirlenen bazı diğer istisnalar ve diğer indirimler de asgari kurumlar vergisi matrahından düşülmemektedir.
4. YURT İÇİ ASGARİ KURUMLAR VERGİSİ UYGULAMASINA İLİŞKİN ÖRNEKLER
Örnek 1: (A) A.Ş.’nin 2025 hesap dönemine ilişkin ticari bilanço karı 2.000.000 TL, kanunen kabul edilmeyen gideri 400.000 TL’dir. Buna göre, söz konusu kurumun asgari kurumlar vergisi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
|
Kurumlar Vergisi |
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi |
|
|
Ticari bilanço karı |
2.000.000 TL |
2.000.000 TL |
|
KKEG |
400.000 TL |
400.000 TL |
|
İstisnalar ve indirimler |
– |
|
|
Kurumlar vergisi matrahı |
2.400.000 TL |
2.400.000 TL |
|
Hesaplanan kurumlar vergisi |
(2.400.000 TL X %25) 600.000 TL |
(2.400.000 TL X %10) 240.000 TL |
|
Ödenecek kurumlar vergisi |
600.000 TL |
|
(A) A.Ş.’nin, indirim ve istisnalar ile geçmiş yıl zararları bulunmaması nedeniyle hesaplanan kurumlar vergisi, asgari kurumlar vergisinden fazla olduğundan, hesaplanan kurumlar vergisi 600.000 TL olarak dikkate alınacaktır.
Örnek 2: (B) A.Ş.’nin 2025 hesap dönemine ilişkin ticari bilanço zararı 2.000.000 TL, kanunen kabul edilmeyen gideri 2.400.000 TL’dir. Buna göre, söz konusu kurumun asgari kurumlar vergisi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
|
Kurumlar Vergisi |
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi |
|
|
Ticari bilanço zararı (-) |
2.000.000 TL |
2.000.000 TL |
|
KKEG |
2.400.000 TL |
2.400.000 TL |
|
İstisnalar ve indirimler |
– |
– |
|
Kurumlar vergisi matrahı |
400.000 TL |
400.000 TL |
|
Hesaplanan kurumlar vergisi |
(400.000 TL X %25) 100.000 TL |
(400.000 TL X %10) 40.000 TL |
|
Ödenecek kurumlar vergisi |
100.000 TL |
|
(B) A.Ş.’nin, indirim ve istisnalar ile geçmiş yıl zararları bulunmaması nedeniyle hesaplanan kurumlar vergisi, asgari kurumlar vergisinden fazla olduğundan, hesaplanan kurumlar vergisi 100.000 TL olarak dikkate alınacaktır.
Örnek 3: (C) A.Ş.’nin 2025 hesap dönemine ilişkin ticari bilanço karı 100.000.000 TL’dir. Mükellef kurum, aynı hesap döneminde KVK’nın 5/1-h hükmü kapsamında 60.000.000 TL tutarında yurt dışı inşaat, onarım, montaj ve teknik hizmetler kazanç istisnasından yararlanmıştır. Buna göre, söz konusu kurumun kurumlar vergisi ve yurt içi asgari kurumlar vergisi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
|
Kurumlar Vergisi |
Yurt içi Asgari Kurumlar Vergisi |
|
|
Ticari bilanço karı |
100.000.000 TL |
100.000.000 TL |
|
KKEG |
– |
– |
|
İstisna kazanç |
60.000.000 TL |
– |
|
Matrah |
(40.000.000 TL X %25) 10.000.000 TL |
(100.000.000 TL X %10) 10.000.000 TL |
|
Hesaplanan kurumlar vergisi |
10.000.000 TL |
10.000.000 TL |
|
Ödenecek kurumlar vergisi |
10.000.000 TL |
|
Yurt içi asgari kurumlar vergisi ile mevcut hükümlere göre hesaplanan kurumlar vergisi, 10.000.000 TL olarak aynı tutarda çıkmıştır.
(C) A.Ş.’nin istisna tutarının 70.000.000 TL olduğu varsayımıyla hesaplama yeniden yapıldığında;
|
Kurumlar Vergisi |
Yurt içi Asgari Kurumlar Vergisi |
|
|
Ticari bilanço karı |
100.000.000 TL |
100.000.000 TL |
|
KKEG |
– |
– |
|
İstisna Kazanç |
70.000.000 TL |
– |
|
Matrah |
(30.000.000 TL X %25) 7.500.000 TL |
(100.000.000 TL X %10) 10.000.000 TL |
|
Hesaplanan kurumlar vergisi |
7.500.000 TL |
10.000.000 TL |
|
Ödenecek kurumlar vergisi |
10.000.000 TL |
|
Burada yurt içi asgari kurumlar vergisi 10.000.000 TL, mevcut hükümlere göre hesaplanan kurumlar vergisi ise 7.500.000 TL’den fazla çıkmıştır.
Örnek 4: (D) A.Ş.’nin 2025 hesap dönemine ilişkin ticari bilanço karı 7.000.000 TL, kanunen kabul edilmeyen gideri ise 1.000.000 TL’dir.
Mükellef kurum aynı hesap döneminde;
• 5520 sayılı Kanunun 5 inci maddesi kapsamında 3.000.000 TL iştirak kazancı istisnasından,
• 2.000.000 TL iştirak hissesi satış kazancı istisnasından,
• 4691 sayılı Kanun kapsamında 900.000 TL teknoloji geliştirme bölgeleri kazanç istisnasından,
Ayrıca, 300.000 TL Ar-Ge indirimi ile nakdi sermaye artışı nedeniyle hesaplanan 400.000 TL nakdi sermaye faiz indirimi tutarını beyanname üzerinden indirim konusu yapmıştır.
Buna göre, söz konusu kurumun asgari kurumlar vergisi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
|
Kurumlar Vergisi |
Yurt içi Asgari Kurumlar Vergisi |
|
|
Ticari bilanço karı (a) |
7.000.000 TL |
7.000.000 TL |
|
KKEG (b) |
1.000.000 TL |
1.000.000 TL |
|
İstisnalar - İştirak kazancı istisnası 3.000.000 TL (c) - İştirak hissesi satış kazancı istisnası 2.000.000 TL (ç) - Teknoloji geliştirme bölgeleri kazanç istisnası 900.000 TL (d) |
5.900.000 TL (c + ç + d) |
3.900.000 TL (c + d) |
|
İndirimler - Ar-Ge indirimi 300.000 TL (e) - Nakdi sermaye indirimi 400.000 TL (f) |
700.000 TL (e+ f) |
300.000 TL (e) |
|
Kurumlar vergisi matrahı |
[(a + b) – (c + ç + d + e + f)] 1.400.000 TL |
[(a + b) – (c + d + e)] 3.800.000 TL |
|
Hesaplanan kurumlar vergisi |
(1.400.000 TL X %25) 350.000 TL |
(3.800.000 TL X %10) 380.000 TL |
|
Ödenecek kurumlar vergisi |
380.000 TL |
|
(D) A.Ş.’nin hesaplanan kurumlar vergisi, asgari kurumlar vergisinden az olduğu için ödenecek kurumlar vergisi 380.000 TL olarak dikkate alınacaktır.
Örnek 5: (E) A.Ş.’nin 2025 hesap dönemine ilişkin ticari bilanço karı 14.500.000 TL, kanunen kabul edilmeyen gideri ise 1.500.000 TL’dir.
Şirket, 2021 yılında aldığı yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımını 2024 yılında tamamlamış olup, 2025 hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinde bu yatırım nedeniyle indirimli kurumlar vergisine tabi matrahı 6.000.000 TL, indirimli vergi oranını ise %5 olarak uygulamıştır.
Öte yandan, kurumun aktifinde yer alan taşınmaz, (A) Bankasına olan borç nedeniyle bu dönemde bankaya devredilmiş ve bu işlemden 5.000.000 TL kazanç elde edilmiştir.
Kurum ayrıca, 2.000.000 TL Ar-Ge indirimi ile geçmiş dönemlerden devreden 1.000.000 TL yatırım indirimini beyanname üzerinden indirim konusu yapmıştır.
Buna göre, söz konusu kurumun asgari kurumlar vergisi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
|
Kurumlar Vergisi |
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi |
|
|
Ticari bilanço karı (a) |
14.500.000 TL |
14.500.000 TL |
|
KKEG (b) |
1.500.000 TL |
1.500.000 TL |
|
İstisnalar - Bankalara borçlu durumda olanların taşınmaz satış kazancı istisnası 5.000.000 TL (c) |
5.000.000 TL (c) |
0 |
|
İndirimler - Ar-Ge indirimi 2.000.000 TL (ç) - Yatırım indirimi 1.000.000 TL (d) |
3.000.000 TL (ç + d) |
2.000.000 TL (ç) |
|
Kurumlar vergisi matrahı |
[(a + b) – (c + ç + d)] 8.000.000 TL |
[(a + b) – ç] 14.000.000 TL |
|
Teşvik belgesine istinaden indirimli orana tabi matrah üzerinden hesaplanan vergi (e) |
(6.000.000 TL X %5) 300.000 TL |
|
|
Teşvik belgesine göre alınmayan vergi (f) |
(6.000.000 TL X %20) 1.200.000 TL |
|
|
Genel orana tabi matrah üzerinden hesaplanan vergi (g) |
(2.000.000 TL X %25) 500.000 TL |
|
|
Hesaplanan kurumlar vergisi |
(e + g) 800.000 TL |
[(14.000.000 TL X %10)] – f 200.000 TL |
|
Ödenecek kurumlar vergisi |
800.000 TL |
|
(E) A.Ş.’nin 1.400.000 TL olarak hesaplanan asgari kurumlar vergisinden, 32/A maddesi kapsamında teşvik belgesi nedeniyle uygulanmayan 1.200.000 TL’nin düşülmesi sonucunda asgari kurumlar vergisi 200.000 TL olarak gerçekleşmiştir.
(E) A.Ş.’nin beyana göre hesaplanan 800.000 TL kurumlar vergisi, asgari kurumlar vergisinden yüksek olduğundan asgari kurumlar vergisi uygulanmayacaktır.
Örnek 6: (F) A.Ş.’nin 2025 hesap dönemine ilişkin ticari bilanço karı 10.000.000 TL, kanunen kabul edilmeyen gideri 1.000.000 TL’dir. Şirketin ihracattan elde ettiği kazanç ise 5.000.000 TL’dir
Öte yandan, kurumun serbest bölgede faaliyette bulunan şubesinden elde ettiği istisna kazancı 1.000.000 TL, sınai mülkiyet hakları istisnası kapsamında elde ettiği satış kazancı ise 4.000.000 TL’dir.
Kurum ayrıca 2.000.000 TL nakdi sermaye faiz indirimini matrahından indirim konusu yapmıştır.
Buna göre, söz konusu kurumun asgari kurumlar vergisi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
|
Kurumlar Vergisi |
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi |
||
|
Ticari bilanço karı (a) |
10.000.000 TL |
10.000.000 TL |
|
|
KKEG (b) |
1.000.000 TL |
1.000.000 TL |
|
|
İstisnalar - Serbest bölge kazanç istisnası 1.000.000 TL (c) - Sınai mülkiyet hakları kazanç istisnası 4.000.000 TL (ç) |
5.000.000 TL (c + ç) |
1.000.000 TL |
|
|
İndirimler - Nakdi sermaye indirimi 2.000.000 TL (d) |
2.000.000 TL (d) |
0 |
|
|
Kurumlar vergisi matrahı |
[(a + b) – (c + ç + d)] 4.000.000 TL |
[(a + b) – c] 10.000.000 TL |
|
|
İndirimli oran uygulanacak matrah: Matrah X (İhracat faaliyetinden elde edilen kazanç / Ticari bilanço karı) |
4.000.000 TL X (5.000.000 / 10.000.000) 4.000.000 TL X %50 2.000.000 TL |
|
|
|
İhracat kazancı üzerinden 5 puan indirimli orana göre hesaplanan vergi (e) |
2.000.000 TL X %20 400.000 TL |
|
|
|
İhracat oran indirimi kaynaklı alınmayan vergi (f) |
2.000.000 TL X %5 100.000 TL |
|
|
|
Genel orana tabi matrah üzerinden hesaplanan vergi (g) |
2.000.000 TL X %25 500.000 TL |
|
|
|
Hesaplanan kurumlar vergisi |
(e + g) 900.000 TL |
(10.000.000 TL X %10) – f 900.000 TL |
|
|
Ödenecek kurumlar vergisi |
900.000 TL |
||
Örnek 7: (G) Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.’nin 2025 hesap dönemine ilişkin ticari bilanço karı 7.000.000 TL olup kazancının tamamı Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca vergiden istisnadır.
Bu kazancın 3.000.000 TL’si, kurumun aktifinde kayıtlı taşınmazlardan elde edilen satış kazancı ve kira gelirlerinden oluşmaktadır.
Buna göre, söz konusu kurumun asgari kurumlar vergisi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
|
Kurumlar Vergisi |
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi |
|
|
Ticari bilanço karı (a) |
7.000.000 TL |
7.000.000 TL |
|
GYO kazanç istisnası taşınmaz gelirleri dışındaki gelirleri (b) |
4.000.000 TL |
4.000.000 TL |
|
GYO kazanç istisnası taşınmaz gelirleri (c) |
3.000.000 TL |
– |
|
Kurumlar vergisi matrahı (ç) |
(a – b – c) 0 |
(a – b) 3.000.000 TL |
|
Hesaplanan kurumlar vergisi (d) |
0 TL |
(3.000.000 TL X % 10) 300.000 TL |
|
Ödenecek kurumlar vergisi |
300.000 TL |
|
Rehbere ulaşmak için tıklayınız.
Saygılarımızla.
Esas Bağımsız Denetim S. M. Mali Müşavirlik A. Ş.