Yeni iş kuran gençlere, faaliyete başladıkları takvim yılından itibaren üç yıl boyunca elde ettikleri kazancın bir kısmını vergi dışı bırakmak ve gençlerimizin girişimciliğe yönlendirilmesini desteklemek amacıyla getirilen vergi teşviki uygulamasına ilişkin açıklamaların yer aldığı “Genç Girişimcilere Vergi Teşviki Broşürü” mevzuat değişiklikleri kapsamında güncellenerek kullanıma sunulmuştur.
Söz konusu Broşürde;
- Vergi teşvikinden kimlerin yararlanabileceği,
- Vergi teşvikinden yararlanma şartlarının neler olduğu,
- Vergi teşviki uygulamasındaki özellikli durumlar,
- İşi terk ya da iş değişikliği durumlarında vergi teşviki uygulamasının nasıl olacağı,
- Genç girişimci sigorta prim desteğinin devam edip etmediği,
gibi konularda açıklayıcı bilgilere ve örneklere yer verilmiştir.
GENÇ GİRİŞİMCİLERE VERGİ TEŞVİKİ
Yeni is kuran gençlere; faaliyete başladıkları takvim yılından itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca elde ettikleri kazançlarının bir kısmını vergi dışı bırakmak, gençlerimizin girişimciliğe yönlendirilmesini desteklemek ve is dünyasına atılmasını kolaylaştırmak amacıyla, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile vergi teşviki uygulanmaktadır.
Vergi Teşviki Uygulaması Nedir?
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 20 nci maddesi ile 10/2/2016 tarihinden itibaren ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle adlarına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis olunan genç girişimcilerin, faaliyete başladıkları takvim yılından itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca elde ettikleri kazançlarının gelir vergisi tarifesinin ikinci diliminde yer alan tutara kadar olan kısmı gelir vergisinden istisna edilmiştir.
Genç girişimci kazanç istisnası tutarı (75.000 Türk lirası) 1/1/2023 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere 7440 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik ile gelir vergisi tarifesinin ikinci diliminde yer alan tutar olarak değiştirilmiştir. 2025 yılı için uygulanacak istisna tutarı 330.000 Türk lirası (2026 yılı için uygulanacak istisna tutarı 400.000 Türk lirası) olup bu tutar her yıl güncellenecektir.
Vergi Teşvikinden Kimler Yararlanabilir?
Genç girişimcilerde kazanç istisnasından;
- Ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle adlarına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis olunan,
- Mükellefiyet başlangıç tarihi itibarıyla 29 yasını doldurmamış tam mükellef gerçek kişiler,
yararlanabilir.
Vergi Teşvikinden Yararlanma Sartları Nelerdir?
Tam mükellef gerçek kişilerin, vergi teşvikinden yararlanabilmesi için;
- İşe başlamanın kanuni süresi içinde bildirilmiş olması,
- Kendi işinde bilfiil çalışması veya isin kendisi tarafından sevk ve idare edilmesi,
- Faaliyetin adi ortaklık veya şahıs şirketi bünyesinde yapılması halinde ise başlama tarihi itibarıyla ortakların tamamının tüm şartları taşıması,
- Faaliyeti durdurulan veya faaliyetine devam eden bir işletmenin ya da mesleki faaliyetin (ölüm nedeniyle faaliyetin es ve çocuklar tarafından devralınması hariç olmak üzere) eş veya üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan veya kayın hısımlarından devralınmamış olması,
- Mevcut bir işletmeye veya mesleki faaliyete sonradan ortak olunmaması,
şartlarını taşıması gerekmektedir.
Kazanç istisnasından yararlanan mükelleflerin, beyana tabi başka bir gelirinin (kira, menkul sermaye iradı, ücret, diğer kazanç ve iratlar) olması durumunda; bu mükellefler sadece ticari, zirai ve mesleki kazançları dolayısıyla teşvik uygulamasından yararlanabileceklerdir.
Örnek 1: Mükellef (A), Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20 nci maddesinde yer alan istisna kapsamında 2025 yılında 500.000 Türk lirası serbest meslek kazancı ile 220.000 Türk lirası kira geliri elde etmiştir.
Mükellef (A), bu gelirleri nedeniyle verdiği yıllık gelir vergisi beyannamesinde sadece 500.000 Türk liralık serbest meslek kazancının 330.000 Türk liralık kısmı için bu istisnadan yararlanabilecektir. 220.000 Türk liralık kira geliri nedeniyle istisnadan yararlanması söz konusu olmayacaktır.
Teşvik kapsamındaki mükelleflerin, bir vergilendirme döneminde ticari, zirai veya mesleki faaliyetlerinden bir veya birkaçından kazanç elde etmeleri durumunda teşvik, beyan edilen bu gelirlerin toplamına uygulanır.
Örnek 2: Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20 nci maddesi kapsamında istisnanın tüm şartlarını taşıyan Mükellef (B), 6/1/2025 tarihi itibarıyla mimarlık, 15/9/2025 tarihi itibarıyla da inşaat faaliyetine başlamıştır.
Mükellef (B)'nin 2025 takvim yılında inşaat faaliyetinden elde ettiği ticari kazancı 1.300.000 Türk lirası, mimarlık faaliyeti dolayısıyla elde ettiği serbest meslek kazancı ise 450.000 Türk lirasıdır.
Mükellef (B), elde ettiği toplam 1.750.000 Türk lirası kazancının 103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci diliminde yer alan tutara kadar olan kısmı (2025 yılı için 330.000 Türk lirası) için istisnadan yararlanabilecek olup kalan tutar (1.420.000 Türk lirası) için ise istisnadan yararlanamayacaktır.
Vergi teşviki, üç vergilendirme dönemi ile sınırlı olup önceki faaliyetine devam ederken yeni bir faaliyete başlanılması teşvik süresini uzatmayacaktır.
Söz konusu teşvikten yararlananlar tarafından verilecek yıllık gelir vergisi beyannamesinin gelir bildirimi tablosuna o yıl elde edilen gelirden teşvik tutarı düşüldükten sonra kalan tutar gelir olarak yazılacaktır.
Teşvik kapsamındaki faaliyetlerden kazanç elde edilmemesi veya teşvik tutarının altında kazanç elde edilmesi halinde dahi yıllık gelir vergisi beyannamesi verilecektir.
Bir vergilendirme döneminde teşvik tutarının altında kazanç elde edilmesi durumunda teşvikten yararlanılmayan tutar, ertesi yıla devredilemeyecektir
Vergi Teşviki Uygulamasında Özellikli Durumlar Nelerdir?
Faaliyetin ortaklık olarak yürütülmesi
Adi ortaklık veya şahıs şirketi kurmak suretiyle faaliyette bulunan mükellefler, tüm ortakların ayrı ayrı istisna şartlarını taşımaları şartıyla vergi teşvikinden ayrı ayrı yararlanabilir. Ortaklardan herhangi birinin istisna şartlarını taşımaması halinde, diğer ortaklar da vergi teşvikinden yararlanamayacaktır.
Örnek 3: Mükellef (C), Mükellef (D) ve Mükellef (E), 18/8/2025 tarihinde adi ortaklık seklinde lokanta işletmeciliği faaliyetine başlamış olup faaliyete başlanıldığı tarihte Mükellef (C) 25, Mükellef (D) 29, Mükellef (E) ise 32 yasındadır. Buna göre; Mükellef (E), mükellefiyet başlangıç tarihi itibarıyla yirmi dokuz yasını doldurmamış olması şartını ihlal ettiğinden ortakların hiçbiri istisnadan faydalanamayacaktır.
İşletmenin devralınması
Bir işletmenin veya mesleki faaliyetin devralınması halinde, teşvikten yararlanılabilmesi için işletmenin ya da mesleki faaliyetin devralındığı kişinin, eş veya üçüncü dereceye (bu derece dahil) kadar kan veya kayın hısımlarından olmaması gerekmektedir.
Ölüm dolayısıyla eş ve çocuklar tarafından işletmenin veya mesleki faaliyetin devralınması halinde, ölen mükellefin teşvikten faydalanıp faydalanmadığına bakılmaksızın, devralan eş veya çocuklar istisnaya ilişkin şartların tamamını taşımaları kaydıyla, teşvikten üç vergilendirme dönemi boyunca yararlanabileceklerdir.
Örnek 4: 2/10/2023 tarihinden itibaren büfe işletmeciliği faaliyetinde bulunan Mükellef (F), 10/3/2025 tarihinde vefat etmiş olup 26 yasındaki oğlu işletmeyi devralmıştır. Vergi teşvikinin diğer şartlarını taşıyan Mükellef (F)’nin oğlu (G), 2025, 2026 ve 2027 yılları için söz konusu teşvikten tam olarak yararlanabilecektir.
Mevcut bir işletmeye veya mesleki faaliyete sonradan ortak olunmaması
Mükelleflerin mevcut bir işletmeye, mesleki faaliyete veya ortaklığa sonradan ortak olmaları durumunda, diğer tüm şartları taşısalar dahi vergi teşvikinden yararlanmaları söz konusu olmayacaktır.
Vergi teşvikinin, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi uyarınca tevkif suretiyle ödenecek vergiye etkisi bulunmamaktadır.
İşi Terk ya da İş Değişikliği Durumlarında Vergi Teşviki Uygulaması Nasıl Olacaktır?
Vergi teşvikinden yararlanan mükelleflerce daha sonra herhangi bir nedenle faaliyetin terk edilmesi durumunda, terk tarihine kadar elde edilen kazançlar dolayısıyla teşvikten yararlanılacaktır. Faaliyet terk edildikten sonra teşvik kapsamındaki söz konusu faaliyetlere tekrar başlanılması halinde ise adlarına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis olunması şartı ihlal edilmiş sayılacağından bu teşvikten yararlanılamaz.
Teşvikten yararlananların, yararlanma süresi içerisinde faaliyetlerini ticari, zirai ya da mesleki faaliyet olarak değiştirmeleri veya faaliyet konusunda değişiklik yapmaları durumunda, yararlanılmayan süre kadar söz konusu teşvikten yararlanmaları mümkündür.
Örnek 5: Mükellef (H), 11/9/2023 tarihinde mimarlık faaliyetine başlamış olup teşvik şartlarının tamamını taşımaktadır. Mükellef (H), bu faaliyetini 5/2/2024 tarihinde terk etmiş, 25/4/2025 tarihinde aynı faaliyete yeniden başlamıştır.
Buna göre Mükellef (H), 2023 ve 2024 yıllarında elde ettiği kazancı dolayısıyla teşvikten yararlanacak, ancak 25/4/2025 tarihinde yeniden ise başladığı faaliyeti için ilk defa ise başlama şartını ihlal etmesi nedeniyle, 2025 ve izleyen yıllar için söz konusu teşvikten yararlanamayacaktır.
Takvim yılı içerisinde ise başlanılması veya isin terk edilmesi durumlarında; ise başlama tarihinden yıl sonuna kadar olan kıstı dönem ve takvim yılı basından isin terk edildiği tarihe kadar olan kıst dönem bir vergilendirme dönemi sayılacak olup bu dönemler için teşvikten tam olarak yararlanılmış sayılacaktır.
Kazançları basit usulde tespit olunan mükellefler, 327 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin yürürlüğe girdiği 27/9/2024 tarihinden itibaren gerçek usule geçmeleri halinde, genç girişimci kazanç istisnasına ait diğer tüm şartları taşımaları kaydıyla söz konusu teşvikten yararlanabileceklerdir.
Genç Girişimci Sigorta Prim Desteği Kaldırıldı mı?
1/6/2018 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanunun 4/1-b maddesi kapsamında ilk defa vergi mükellefi olarak sigortalı sayılan gerçek kişilerin primleri, tescil tarihinden itibaren bir yıl süreyle 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas kazanç alt sınır üzerinden Hazinece karşılanmaktaydı.
Ancak; 19/12/2025 tarihli ve 33112 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7566 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 23 üncü maddesiyle 1/1/2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere genç girişimcilere sağlanan sigorta prim teşviki uygulaması yürürlükten kaldırılmıştır.
Broşüre ulaşmak için tıklayınız.
İnfografik için tıklayınız.
Söz konusu 292 No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin güncel haline ulaşmak için tıklayınız.
7566 Kanuna ulaşmak için tıklayınız.
Saygılarımızla.
Esas Bağımsız Denetim S. M. Mali Müşavirlik A. Ş.