Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından 24.07.2026 tarihinde 2026/19 sayılı Genelge yayımlanmıştır.
Bilindiği üzere; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa eklenen Ek 24. maddede; "Kurumdan gelir veya aylık alanların, kendi sigortalılığı ve/veya hak sahibi olduğu kişinin sigortalılığı nedeniyle oluşan genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime ilişkin borçları, %25 oranını geçmemek üzere gelir veya aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil edilir.Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından düzenlenir." hükmü yer almaktadır
2026/19 sayılı genelgede; prim ödeme yükümlüsü kendisi olan kişilerin, kendi sigortalılığı nedeniyle oluşan genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime ilişkin borçlarının, kendilerine/hak sahiplerine 5510 sayılı Kanun veya daha önce yürürlükte bulunan sosyal güvenlik kanunları kapsamında bağlanan gelir veya aylıklardan, icra takibi olmaksızın veya borçlunun muvafakati aranmaksızın kesinti yoluyla tahsil edileceği açıklanmıştır.
Söz konusu Genelge'de yapılan değişiklikler aşağıda açıklanmıştır.
- Kesinti Yapılacak Kişiler, 5510 sayılı Kanunun 3. maddesinin birinci fıkrasının; Sigortalı yani, "Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişi”, Hak sahibi yani "Sigortalının veya sürekli iş göremezlik geliri ile malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı almakta olanların ölümü halinde, gelir veya aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazanan eş, çocuk, ana ve babası”
- Sürekli iş göremezlik geliri, malullük, vazife malullüğü, emekli veya yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra sigortalıların aylık bağlandığı tarihten önceki döneme ilişkin genel sağlık sigortası prim borçları ile kendi sigortalılığı nedeniyle oluşan prim ve prime ilişkin borçları ödenmekte olan gelir/aylıklardan,
- Aktif sigortalı iken vefat edenlerden, ölüm tarihinden öncesine ait genel sağlık sigortası primi ile kendi sigortalılığı nedeniyle prim ve prime ilişkin borcu bulunanlar ve/veya borcu bulunduğu aylık bağlandıktan sonra anlaşılanlar ile sürekli iş göremezlik geliri, malullük, vazife malullüğü, emekli veya yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra vefat edenlerden gelir/aylık bağlanma tarihinden önceki döneme ait genel sağlık sigortası primi ile kendi sigortalılığı nedeniyle prim ve prime ilişkin borcu bulunanların ve/veya borcu bulunduğu aylık bağlandıktan sonra anlaşılanların söz konusu borçları hak sahibi olarak gelir/aylık bağlanan eş, çocuk ve ana/babalarına ödenmekte olan ölüm geliri/aylıklarından,
- Hak sahibi eş, çocuk ve ana/baba olarak ölüm geliri ve/veya ölüm aylığı almakta olanların genel sağlık sigortası prim borçları ile kendi sigortalılığı nedeniyle oluşan prim ve prime ilişkin borçları taraflarına ödenmekte olan ölüm gelir/aylıklarından; hak sahibinin birden fazla statüden ölüm geliri/aylığı alması durumunda da söz konusu prim borçları ödenen tüm gelir/aylıklardan,
%25 oranını geçmemek üzere kesinti yapılmak suretiyle tahsil edilecektir.
- Sosyal Güvenlik Kurumuna prim borcu olan ve aktif sigortalı iken veya gelir/aylık almakta iken vefat eden kişinin hak sahibi olarak gelir/aylık almayan eş, çocuk veya ana/babasının varsa Kurumdan aldığı kendi sigortalılığına bağlı gelir/aylıkları ile başka bir sigortalıya bağlı hak sahibi sıfatıyla aldığı ölüm geliri/aylığından bahse konu borç için herhangi bir kesinti işlemi yapılmayacaktır.
- Sosyal Güvenlik Kurumuna prim borcu olan ve aktif sigortalı iken veya gelir/aylık almakta iken vefat eden kişinin hak sahibi olarak gelir/aylık alan eş, çocuk veya ana/babasının; Kurumumuzdan aldığı kendi sigortalılığına bağlı gelir/aylıklarından, başka bir sigortalıya bağlı hak sahibi sıfatıyla aldığı ölüm geliri/aylığından, bahse konu borç için Ek 24. madde kapsamında herhangi bir kesinti işlemi yapılmayacaktır. Başka bir ifade ile vefat eden borçlu kişi üzerinden hak sahibi sıfatıyla yakınlarına bağlanmış olan gelir/aylıklardan kesinti yapılabilecektir.
- Gelir kavramı sürekli iş göremezlik geliri ve ölüm gelirini, aylık kavramı ise yaşlılık/emekli aylığı, malullük/vazife malullüğü aylığı ve ölüm aylığını ifade ettiğinden kanunda tanımlanan gelir/aylıklardan Kanunun Ek 24.maddesi kapsamında kesinti yapılacaktır.
- Kesinti ile Tahsil Edilecek Prim Borç Türleri; Kurumdan gelir/aylık alan sigortalı ya da hak sahiplerinin; 5510 sayılı Kanunun 60.maddesinin; birinci fıkrasının (g) bendi Genel Sağlık Sigortası (60/1-g), aynı fıkranın (d) bendi yabancı uyruklu kişilerin dahil olduğu Genel Sağlık Sigortası (60/1-d), yedinci fıkrası Türkiye'de öğrenim gören yabancı uyruklu öğrencilerin Genel Sağlık Sigortası prim borcu (60/7) ve Kanunun Ek 13. maddesi kapsamındaki genel sağlık sigortalılığından, 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi (4/1-a) kapsamında sigortalı sayılan; 506 sayılı Kanunun Mülga 85. maddesi kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılığı, 506 sayılı Kanunun Mülga 86. maddesi kapsamındaki topluluk sigortalılığı, 2925 sayılı Kanun kapsamındaki tarım sigortalılığı, 5510 sayılı Kanunun Ek 5. ve Ek 6. maddeleri kapsamındaki Tarım ve Orman İşleri sigortalılığından, 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi (4/1-b) Bağkur kapsamındaki zorunlu sigortalılığından, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi (4/1-c) kapsamında sayılan; 5434 sayılı Kanuna göre borçlanma yapılan ve tamamı tahsil edilmeyen Bağkur (4/1-c) borçlanmaları, 5434 sayılı Kanunun 12. maddesi uyarınca Emekli Sandığı ilgi devamı kurulan sigortalılardan ilgi devamlarını sonlandırmış olanlardan bu kapsamdaki genel sağlık sigortası primi ve 5434 sayılı Kanun kapsamında olan sigortalıların intibak tashihinden, kaynaklanan prim/kesenek borçlarıdır.
- Uygulanacak Kesinti Oranı, gelir/aylığın %10'u oranında yapılacaktır.
- Gelir veya Aylıklardan Kesinti Sıralaması; Gelir/aylık alan sigortalı ya da hak sahiplerinin aynı anda birden fazla bu Genelgenin 4.bölümünde belirtilen prim borcunun bulunması halinde sırasıyla, Kanunun 60. ve Ek 13. maddesi kapsamındaki genel sağlık sigortalılığından, 506 sayılı Kanunun Mülga 85. maddesi kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılığından, 506 sayılı Kanunun Mülga 86. maddesi kapsamındaki topluluk sigortalılığından, 2925 sayılı Kanun kapsamındaki tarım sigortalılığından, 5510 sayılı Kanunun Ek 5. ve Ek 6. maddeleri kapsamındaki Tarım ve Orman İşleri sigortalılığından, 4/1-b bendi kapsamındaki zorunlu Bağkur sigortalılığından, 5434 sayılı Kanuna göre borçlanma yapılan ve tamamı tahsil edilmeyen Bağkur (4/1-c) borçlanmalarından, 5434 sayılı Kanunun 12. maddesi uyarınca Emekli Sandığı ilgi devamı kurulan sigortalılardan ilgi devamlarını sonlandırmış olanların bu kapsamdaki genel sağlık sigortalılığından ve 5434 sayılı Kanun kapsamında olan sigortalıların intibak tashihinden, kaynaklanan prim/kesenek borçları Kanunun Ek 24. maddesi kapsamında zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlamak suretiyle kesinti yoluyla tahsil edilecektir.
- Kesintiye Konu Borca Yapılacak İtirazlar, borç sahibi sigortalının son ikametgah adresinin bulunduğu yerdeki sosyal güvenlik il müdürlüğünce/sosyal güvenlik merkezince; ve 4/1-b bendi kapsamındaki zorunlu sigortalılığından kaynaklı borçlar için borçlu sigortalının dosyasının bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğünce/sosyal güvenlik merkezince; 4/1-c bendi kapsamındaki borçlar için ise Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü/Primler Daire Başkanlığınca değerlendirilecektir.
- Yanlış veya Yersiz Kesintilerin İadesi, Ek 24. madde kapsamında yanlış veya yersiz tahsil edilen primler 5510 sayılı Kanunun 89. maddesindeki genel hükümlere göre merkez veya taşra birimlerinde kesintiye konu borcu bildiren ilgili birimler tarafından iade edilecektir.
Söz konusu Genelgeye ulaşmak için tıklayınız.
Saygılarımızla.