2026 Yılında Tutulacak Ticari Defterler ve Tasdikleri

Defter tutma ve tasdikleri konusunda Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca 19/12/2012 Tarih ve 28502 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ’e ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda Kapanış Onayı hakkındaki bilgiler aşağıda belirtilmiştir.

 

Mükellefiyete Göre Tasdik Ettirilecek Defterler

 

1. Gelir Vergisi Mükellefleri İçin

 

1)-Bilanço Esasına Göre Tutulacak Defterler (Gerçek Kişiler);

1. Yevmiye Defteri (e defter)
2. Defteri Kebir (e defter)
3. Envanter Defteri

 

 

2)-Kollektif ve Komandit Şirketler

1. Yevmiye Defteri (e defter)
2. Defteri Kebir (e defter)
3. Envanter Defteri
4. Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri (Ticari Defter Tebliği Madde -5/2)

 

 

3)-İşletme Esasına Göre Tutulacak Defter;

 

1. İşletme Defteri - Defter Beyan Sistemi (DBS)

 

13.12.2017 Tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan VUK 486 Seri numaralı Genel tebliğine göre; 01.01.2019 Tarihinden itibaren İşletme Defteri notere tasdik ettirilmeyecek, GİB Web sayfası üzerinden “Defter-Beyan” sisteminden elektronik ortamda tutulmaktadır.                      

 

 

4)-Serbest Meslek Erbabının Tutacağı Defter;

 

1. Serbest Meslek Kazanç Defteri - Defter Beyan Sistemi (DBS)

 

13.12.2017 Tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan VUK 486 Seri numaralı Genel tebliğine göre; 01.01.2019 Tarihinden itibaren Serbest Meslek Kazanç Defteri notere tasdik ettirilmeyecek, GİB Web sayfası üzerinden “Defter-Beyan” sisteminden elektronik ortamda tutulmaktadır.

 

 

5) Gerçek Usule Tabi Çiftçilerin Tutacağı Defterler

 

Çiftçi İşletme Defteri: Zirai işletme hesabı esasına göre kazancı gerçek usulde tespit olunanların (çiftçiler) tutmuş oldukları defterdir.

 

13/12/2017 Tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan VUK 486 Seri numaralı Genel tebliğine göre; Çiftçi İşletme Defteri GİB Web sayfası üzerinden Defter-Beyan Sisteminde Elektronik ortamda tutulacaktır.

 

Çiftçiler, diledikleri takdirde Çiftçi İşletme Defteri yerine BİLANÇO esasına göre de defter tutabilirler. (GVK Md.59)

 

 

Defter Beyan Sistemi

 

Başvuru: Defter-Beyan Sistemini İLK DEFA kullanmaya başlayacak olan mükellefler takvim yılından önceki ayın son gününe (31/Aralık) kadar (bu gün dahil) www.defter beyan.gov.tr adresi üzerinden veya gelir vergisi yönünden bağlı oldukları vergi dairesi aracılığıyla başvuru yapmaları gerekmektedir.

 

Defter Beyan Sisteminde tutulan defterlerin açılış ve kapanış onayı

 

1. İlk defa veya yeniden işe başlama ile sınıf değiştirme hallerinde kullanmaya başlamadan önce,

 

1. İzleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları ise defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk gününde

 

GİB tarafından elektronik olarak yapılır.

 

Açılış onayı Vergi Usul Kanun’da öngörülen tasdik hükmündedir.

 

Defter-Beyan Sistemi kullanmakla yükümlü olan mükelleflerden defter tutmak zorunda olanların kâğıt ortamında tuttukları defterlerin hukuki geçerliliği bulunmamaktadır.

 

Defterlere ait oldukları takvim yılına ilişkin gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken ayı izleyen ikinci ayın sonuna kadar, Başkanlık tarafından elektronik ortamda kapanış onayı yapılır.

 

 

1. Kurumlar Vergisi Mükellefleri İçin

 

1. Anonim Şirketler
   1. Yevmiye Defteri (e defter)
   2. Defteri Kebir (e defter)
   3. Envanter Defteri
   4. Damga Vergisi Defteri
   5. Yönetim Kurulu Karar Defteri
   6. Pay Defteri
   7. Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri

 

Mevcut durumda kullanılmakta olan, pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla ve bu Tebliğde belirtilen bilgilerden eksik olanların yazılması suretiyle açılış onayı yapılmaksızın kullanılmaya devam edilebilir. (Ticari defter tebliği Geçici Madde -3/1)

 

 

1. Limited Şirketler
   1. Yevmiye Defteri (e defter)
   2. Defteri Kebir (e defter)
   3. Envanter Defteri
   4. Pay Defteri
   5. Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri
   6. Kullanılması halinde Müdürler Kurulu Karar Defteri

 

Limited şirketlerde halen kullanılmakta olan ortaklar kurulu karar defterlerinde yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla, genel kurul toplantı ve müzakere defteri olarak kullanılmaya devam olunabilir. (Ticari Defter Tebliği Geçici Madde -3/2)

 

Mevcut durumda kullanılmakta olan, pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla ve bu Tebliğde belirtilen bilgilerden eksik olanların yazılması suretiyle açılış onayı yapılmaksızın kullanılmaya devam edilebilir. (Ticari defter tebliği Geçici Madde -3/1)

 

 

Limited Şirket Müdürler Kurulu Defteri Hakkında Açıklama

 

Bu defterin tutulması zorunlu değildir. Bu defteri tutmak istemeyenler; Limited şirkette aldıkları kararları genel kurul toplantı ve müzakere defterine kaydetmek zorundadırlar. Limited şirketlerde müdür veya müdürler kurulunun şirket yönetimi ile ilgili olarak aldığı kararlar genel kurul toplantı ve müzakere defterine kaydedilebileceği gibi ayrı bir müdürler kurulu karar defteri de tutulabilir.

 

Müdürler kurulu karar defterinin tutulması halinde açılış ve kapanış onayları dahil olmak üzere yönetim kurulu karar defterine ilişkin hükümler uygulanır. Kararların genel kurul toplantı ve müzakere defterine kaydedilmesi halinde Ticari Defterler Tebliğinin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen hususların yazılması zorunludur. Ayrı bir müdürler kurulu karar defteri 3 tutulması halinde müdür veya müdürler kurulu kararları genel kurul toplantı ve müzakere defterine kaydedilemez.

 

E-Deftere Tabi Olanlar ve 100 Soruda Elektronik Ticari Defter Sistemi (ETDS);

 

E- deftere tabi olan mükellefler; Yevmiye ve Defteri Kebir defterleri dışında, tutmak zorunda oldukları diğer defterleri kağıt ortamında notere tasdik ettirmek ve tutmak zorundadırlar.

 

14.02.2025 tarihli ve 32813 sayılı Resmi Gazete’de İşletmenin Muhasebesi İle İlgili Olmayan Ticari Defterlerin Elektronik Ortamda Tutulması Hakkında Tebliğ yayımlanmıştır.

 

Tebliğ ile; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 64. maddesi uyarınca; 01.01.2026 tarihinden itibaren yeni kurulacak şirketler ile bankalar, finansal kiralama, faktoring, sigorta ve bağımsız denetim şirketleri pay defteri, yönetim kurulu karar defteri, müdürler kurulu karar defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri elektronik defter kapsamına alınmış ve bu  defterinin elektronik ortamda tutulmasına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

 

Yukarıda yer almayan şirketler ihtiyari olarak bu Tebliğ kapsamındaki defterlerini elektronik ortamda tutabileceklerdir. Bu durumda defterlerin tamamı elektronik ortamda tutulacaktır.

 

Defterlerini elektronik ortamda tutmaya başlayan şirketler, bundan sonra sebebi ne olursa olsun söz konusu defterlerini yeniden fiziki ortamda tutamayacaktır.

 

Elektronik ortamda tutulan defterler için açılış ve kapanış onayı aranmayacaktır.

 

20.09.2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlan Tebliğ ile söz konusu tebliğde birtakım değişiklikler yapılmıştır.

 

Buna göre; 01.01.2026 tarihinden itibaren yeni kurulacak şirketler ile bankalar, finansal kiralama, faktoring, sigorta ve bağımsız denetim şirketlerinin pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterinin elektronik ortamda tutulması zorunlu olup yönetim kurulu karar defterinin elektronik ortamda tutma zorunluluğu kaldırılmıştır. 

 

Tacirler Yönetim kurulu karar defterini ihtiyari olarak elektronik ortamda defter tutmayı tercih etmeleri halinde, pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterinin elektronik ortamda tutulması zorunludur.

 

Kuruluşundan itibaren defterlerini elektronik ortamda tutacak şirketlerde defterlerin, şirketin ticaret siciline tescili ile birlikte eş zamanlı olarak söz konusu elektronik sistemde oluşturularak aktif hale getirileceği ve fiziki olarak defter tutmakta iken elektronik ortamda defter tutma yükümlülüğü kapsamına giren şirketlerin, yükümlülüğün doğduğu tarihten itibaren 6 ay içinde Ek-1’deki örneğe uygun düzenlenen bir kararla birlikte notere başvurarak fiziki defterlerin kapanış onayını yaptırması gerekmektedir.

 

20.09.2025 tarihinden önce yönetim kurulu karar defterini elektronik ortamda tutmaya başlayan şirketler, 01.01.2026 tarihine kadar Bakanlığa başvurmaları halinde elektronik ortamda tuttukları bu defteri kapatarak fiziki ortamda yeniden tutabilmelerine imkan verilmiştir. 

 

Söz konusu fiziki defterin açılış onayı, Bakanlık tarafından verilecek belge ile noter tarafından yapılacaktır.

 

Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan “100 Soruda Elektronik Ticari Defter Sistemi (ETDS)” belgesinde, işletmelerin 2026 itibarıyla elektronik ticari defter süreçlerine nasıl geçeceğini ayrıntılarıyla açıklanmıştır.

 

ETDS kapsamında;

 

·         Pay Defteri,

·         Yönetim Kurulu Karar Defteri,

·         Müdürler Kurulu Karar Defteri,

·         Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin

 

elektronik ortamda tutulması yer almaktadır.

 

Bankalar, finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri, tüketici finansmanı ve kart hizmetleri şirketleri, varlık yönetim şirketleri, sigorta şirketleri, anonim şirket şeklinde kurulan holdingler, döviz büfesi işleten şirketler, umumi mağazacılıkla uğraşan şirketler, tarım ürünleri lisanslı depoculuk şirketleri, ürün ihtisas borsası şirketleri, bağımsız denetim şirketleri, gözetim şirketleri, teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketleri, 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa tabi şirketler ile serbest bölge kurucusu ve işleticisi şirketler zorunlu olarak 01.07.2025,

 

01.01.2026 tarihinden itibaren kuruluşu ticaret siciline tescil edilen tüm şirketler de zorunlu olarak 01.01.2026 tarihinden itibaren kapsama gireceklerdir.

 

Yeni kuruluş yoluyla kurulan şirket, 01.07.2025 ila 31.12.2025 tarihleri arasında kuruluyorsa, kuruluş ve esas sözleşme değişiklikleri Ticaret Bakanlığı iznine tabi şirketlerdense defterlerini elektronik ortamda tutmak zorundadır. Aksi takdirde kuruluş esnasında defterlerini fiziki veya elektronik ortamda tutmayı ihtiyari olarak seçebilir. 01.01.2026 tarihinden sonra kurulan tüm şirketler defterlerini elektronik ortamda tutmak zorundadır.

 

ETDS ye e-Devlet üzerinden elektronik imza, mobl imza veya internet bankacılığı üzerinden giriş yapılabilecektir.

 

Sistem kullanıcısı değiştirilmek istenirse tebliğ ekinde yer alan EK-2 ile noter veya ticaret sicil müdürlüğüne fiziki ortamda başvurulması gerekmektedir.

  

ETDS’ ye geçebilmek için tüm defterlerin fiziki ortamda mevcut olması ve noterde kapanışlarının yapılması gerekmektedir. Aksi takdirde elektronik defterin açılabilmesi için zayi belgesinin ibraz edilmesi gerekecektir.

 

Pay defterine senede bağlanmamış pay ve nama yazılı pay senedi sahipleri ile intifa hakkı sahiplerinin kaydedilmesi gerektiğinden, hamiline yazılı pay senedi sahiplerinin elektronik ortamda tutalacak pay defterine kaydedilmemesi gerekmektedir.

 

Karar Defterleri ile Genel Kurul Defterine ise ıslak imza ile veya elektonik imza ile imzalanmış kararların pdf formatında yüklenmesi gerekmektedir.

 

01.01.2026 tarihinden itibaren kapsama girecek olan (yeni kurulan) şirketlerin ise ticaret sicilde kayıt esnasında sistem kullanıcısı belirlenecek ve bu şirketlere ETDS sistemi doğrudan açılacaktır.

 

 

E-Envanter Defteri

 

2025 ve 2026 yılları için e-envanter defterine geçme zorunluluğu bulunmamakta olup uygulama isteğe bağlıdır.

 

e-Defter uygulamasına dâhil olanlardan 01.01.2026 tarihi itibarıyla envanter defterini isteğe bağlı olarak elektronik ortamda tutmak isteyen mükellefler, Dijital Vergi Dairesi uygulaması üzerinden “Envanter Defteri Başvuru Dilekçesi” ile başvuruda bulunabilecektir.

 

e-envanter defterinde açılış ve kapanış tasdiklerinin aynı e-yevmiye defterinde olduğu gibi berat dosyaları aracılığıyla gerçekleştirilecektir.

 

Ancak E-defterlere zorunlu olarak geçiş yapan bir mükellef tekrar kağıt deftere dönemeyecektir.

 

 

Dernek Ve Vakıfların İktisadi İşletmelerinin Tutacağı Defterler

(Ticari Defter Tebliği Md.5/4)

 

1. Yevmiye Defteri
2. Defteri Kebir
3. Envanter Defteri

 

Bu konuda Maliye Bakanlığı açıklaması beklenmektedir. Ancak dernek ve vakıflara bağlı iktisadi işletmelerin yevmiye defteri ve kebir defterlerinin e-Defter zorunluluğu kapsamında olduğu değerlendirilmektedir.

 

Kooperatiflerin Tutacağı Defterler

 

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na göre kurulan kooperatifler ile bunların üst kuruluşları aşağıdaki defterleri tutacaktır.

 

1. Yevmiye Defteri (e defter)
2. Defteri Kebir (e defter)
3. Envanter Defteri
4. Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri
5. Yönetim Kurulu Karar Defteri
6. Pay Defteri

 

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 124. maddesi uyarınca, kooperatifler ticaret şirketi olarak değerlendirilmekte olup 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 89. maddesine göre kooperatiflerin muhasebe düzenine ilişkin esaslar Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenir ve Vergi Usul Kanunu’na uygun olmalıdır.

 

Vergi Usul Kanunu’nun 177. maddesine göre bilanço esasına göre defter tutan kooperatifler, e-Defter geçiş zorunluluğu kapsamında değerlendirilmektedir.

 

 

Yukarıda sayılanlar dışında ihtiyaç halinde tutulması gereken Diğer Defterler

 

İmalat defteri, Kombine imalatta imalat defteri, Bitim işleri defteri, Yabancı nakliyat kurumlarının hâsılat defteri, Ambar defteri ve Çiftçi İşletme defteri. Anonim şirketler ile Damga Vergisi Sürekli mükellefiyetti olanlar Damga Vergisi Defteri,

 

 

Defterlerin Tasdik Zamanı

 

Gerek VUK Md.221 gerekse TTK Md.64 hükümlerine göre elektronik defterler ve Defter Beyan Sistemi (DBS) hariç:

 

1. Öteden beri işe devam etmekte olanlar defterin kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda (Normal hesap dönemleri için Aralık Ayı Sonuna Kadar );

 

1. Hesap dönemleri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından tespit edilenler, defterin kullanılacağı hesap döneminden önce gelen son ayda;

 

1. Yeniden işe başlayanlar, sınıf değiştirenler ve yeni bir mükellefiyete girenler işe başlama, sınıf değiştirme ve yeni mükellefiyete girme tarihinden önce; vergi muafiyeti kalkanlar, muaflıktan çıkma tarihinden başlayarak on gün içinde;

 

1. Tasdike tabi defterlerin dolması dolayısıyla veya sair sebeplerle yıl içinde yeni defter kullanmaya mecbur olanlar bunları kullanmaya başlamadan önce.

 

1. Anonim Şirketler, Limited Şirketler, Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirketler ve Kooperatiflerin İlk kuruluşunda kullanmak zorunda oldukları ticari defterleri ticaret sicilinde onaylatılmaktadır.

 

 

Tasdik Yenileme ( Ara Tasdik )

(Vuk Md. 222 Ve Ticari Defter Tebliği Madde 17-18)

 

Defterlerini ertesi yılda da kullanmak isteyenler Ocak ayı, hesap dönemleri Hazine ve Maliye Bakanlığınca tespit edilenler bu dönemin ilk ayı içinde tasdiki yeniletmeye mecburdurlar.

 

Tasdike tabi defterlerin, hesap dönemi bitmeden dolması ya da yıl içinde diğer bazı nedenlerle yeni defter kullanmaya zorunlu kalınması halinde, bu defterlerin kullanılmaya başlanılmadan önce tasdik ettirilmesi gerekmektedir. Diğer deyişle defterlerin dolması halinde, yeni defterlerin en geç on gün (10) içinde tasdik ettirilmesi gerekmektedir. Çünkü gerek VUK, gerekse TTK, kayıtların on günden fazla geciktirilmesini kabul etmemiştir.  

 

 

Ara Tasdik (Tasdik Yenileme) Yapılabilecek Defterler

 

1. Envanter defteri
2. A.Ş Yönetim Kurulu Karar Defteri, ( Ara tasdik yapılmasan önce kapanış onayı yaptırılması gerekir.)
3. Kullanılması halinde Damga Vergisi Defteri

 

 

Kapanış Onayı (Tasdiki ) Yapılacak Defterler

(TTK MD 64/ 3, 5 )

 

1. Bilanço esasına göre defter tutan Tüm Mükellefler 01.01.2025 tarihinden itibaren elektronik deftere geçtiği için Yevmiye ve Büyük Defter (Kebir) defterlerinin Noter Onay zorunluluğu (açılış veya kapanışı onayları) tamamen ortadan kalkmıştır.

 

1. Anonim Şirket Yönetim Kurulu Karar Defteri,

(İzleyen faaliyet döneminin birinci ayının sonuna kadar normal hesap dönemleri için Ocak Ayı Sonu)

 

Yukarıdaki defterler dışındaki defterlerin kapanış tasdiki yaptırılmaz.

 

E-Defter Tutanlar; Yevmiye ve Defteri Kebir Dışındaki Defterleri Notere Tasdik Ettireceklerdir.

 

 

Elektronik Defter ve Tasdiki

 

Elektronik ortamda defter tutulmasına olanak sağlayan 1 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel Tebliği 13.12.2011 tarihli 28141 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

 

Bu Tebliğde, defterlerini elektronik ortamda oluşturmak, kaydetmek, muhafaza ve ibraz etmek isteyen gerçek ve tüzel kişilerin sağlaması gereken şartlar ve prosedürler belirlenmiştir.

 

Şartları yerine getiren mükelleflerin, e-defter uygulamasından yararlanmaları ve yevmiye defteri ve defteri kebiri elektronik ortamda tutmaları mümkündür.

 

Sıra Nolu Elektronik Defter Genel Tebliği ile; bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin 01.01.2025 tarihinden itibaren e-defter uygulamasına geçmek zorunda oldukları açıklanmış ve gelir vergisi mükellefleri ile diğer mükelleflerin defter ve berat dosyalarını oluşturma, NES veya Mali Mühürle imzalama/onaylama ve Başkanlık onaylı berat dosyalarını alma süreleri yeniden belirlenmiştir. Buna göre;

 

• Bilanço esasına göre defter tutmak zorunda olan tüm mükellefler 01.01.2025 tarihinden itibaren elektronik defter uygulaması kapsamına alınmıştır.

 

• İhtiyari olarak bilanço esasına göre defter tutmak isteyen mükellefler 01.01.2025 tarihinden itibaren elektronik defter kapsamına alınmıştır.

 

• Elektronik defter zorunluluğu ve defter beyan sistemi kapsamı dışında kalan mükellefler isteğe bağlı olarak elektronik defter uygulamasına geçemeyeceklerdir.

 

• 01.01.2025 tarihinden itibaren özel hesap dönemi, yeni işe başlama, yeniden işe başlama, sınıf değişikliği, yeni bir mükellefiyete girme ve vergi muafiyetinin kalkması gibi özellikli durumlarda; ihtiyari ya da zorunlu olarak bilanço esasına göre defter tutacak mükellefler; işe başlama, sınıf değiştirme, yeni mükellefiyete girme ve muaflıktan çıkma tarihinden itibaren elektronik defter uygulamasına geçmek zorundadır.

 

Elektronik Defter Oluşturma Ve Onay Süreleri

 

e-Defter Ve Berat Dosyalarını Aylık Yükleyenler;

 

• Gelir vergisi mükellefleri bakımından ait olduğu ayı takip eden dördüncü ayın 10. günü sonuna kadar,

 

• Diğer mükelleflerde ilgili olduğu ayı takip eden dördüncü ayın 14. günü sonuna kadar

 

E-Defter Ve Berat Dosyalarının Hesap Dönemlerinin Son Ayına Ait Olduğu Durumlarda;

 

• Gelir vergisi mükelleflerinde gelir vergisi beyannamesinin verileceği ayı takip eden ayın 10. günü sonuna kadar,

 

• Diğer mükelleflerde kurumlar vergisi beyannamesinin verileceği ayı takip eden ayın 14. günü sonuna kadar

 

Geçici Vergi Dönemlerinde;

 

• Her geçici vergi dönemi için, ilgili geçici vergi beyannamesinin verileceği ayı takip eden ayın 10. günü sonuna kadar,

 

• Geçici vergi döneminde, gelir vergisi mükellefleri için geçici vergi beyannamesinin verileceği ayı takip eden ayın 10. günü, diğer mükellefler için 14. günü sonuna kadar

 

olarak değiştirilmiştir.

 

Elektronik defter tutanlar için hesap döneminin ilk ayının beratının alınması açılış onayı, son ayının beratının alınması ise kapanış onayı yerine geçmektedir.

 

Uygulamadan yararlananlar, aylık dönemler itibarıyla oluşturdukları elektronik defterler için, berat almak ve bunları istenildiğinde ibraz etmek üzere muhafaza etmek zorundadırlar.

 

İmzalı veya mühürlü defterler için berat dosyaları oluşturulur ve bu dosyalar Elektronik Defter Uygulaması aracılığı ile Başkanlığın onayına sunulur.

 

Başkanlık mali mührünü de içeren beratlar elektronik defter tutanlar tarafından indirilerek istenildiğinde ibraz edilmek üzere ilgili olduğu elektronik defterler ile birlikte muhafaza edilir.

 

e-Defter ve berat dosyalarının oluşturulması, imzalanması/onaylanması için tebliğde belirtilen süreler, e-Defterlerin Başkanlık tarafından belirlenen format ve standartta oluşturulması, imzalanması, oluşturulan e-Defterlerin teknik kontrollerden geçirilmesi, gerçekleştirilen muhasebe kayıtlarının tamamının oluşturulan e-Defter dosyalarında bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve e-Defter dosyalarına ait berat dosyalarının oluşturulması, imzalanması ve bu beratların Başkanlık sistemine yüklenmesi için öngörülen azami süreler olup beyanname ve ödeme sürelerini herhangi bir şekilde etkilememektedir.

 

Hesap dönemi veya takvim yılı içerisinde de elektronik defter tutmaya başlanabilir. Ancak hesap dönemi veya takvim yılı içerisinde elektronik defter tutmaya başlayanlar, başladıkları tarihi izleyen bir aylık süre içerisinde eski defterlerine kapanış tasdiki yaptıracaklardır.

 

Herhangi bir kesinti veya sistem arızası nedeni ile beratların Başkanlık tarafından onaylanması işleminin gerçekleştirilememesi durumunda söz konusu beratlar, TÜBİTAK BİLGEM KAMU SM’den temin edilen NES veya Mali Mühür ile zaman damgalı olarak imzalanacak veya onaylanacaktır.

 

e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-Defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 01.01.2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur.  

 

 

E-Deftere Geçmeme Cezası

 

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 562. Maddesine göre; gerekli açılış ve tasdik işlemlerini yaptırmayanlar (2025 için 70.920,00 TL) idari para cezası ile cezalandırılır. Defterlerin olmaması veya hiçbir kayıt içermemesi durumunda ise sorumlular 300 günden az olmamak üzere adli para cezası ile cezalandırılır.

 

5510 sayılı Sosyal Güvenlik Kanunun 102. maddesine göre işyerine ait defterlerin tasdiksiz kullanılmış olduğunun tespiti halinde, bilânço esasına göre defter tutmakla yükümlü olanlar aleyhine, aylık asgari ücretin on iki katı tutarında (2025 için 312.066 TL) idari para cezası uygulanmaktadır.

 

213 sayılı Vergi Usul Kanunu 352. maddesi uyarınca tasdiki mecburi olan defterlerden herhangi birinin tasdik muamelesinin yaptırılması durumunda 1. derece usulsüzlük cezası (mükellefiyetin türüne göre 2025 için 28.000-2.100 TL arası), tasdiki mecburi olan defterlerden herhangi birinin tasdik muamelesinin, süresinin sonundan başlayarak bir ay içinde yaptırılmış olması durumunda ise 2. derece usulsüzlük cezası cezası (mükellefiyetin türüne göre 2025 için 14.000-1.400 TL arası) uygulanır.

 

 

Ticaret Sicil Tasdiknamesi Alma Zorunluluğu

 

Ticaret siciline kayıtlı bulunanlar; Ticari defterlerinin noterlere tasdikleri sırasında, TTK. nun 64. maddesinde belirtilen ve Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 16’ncı maddesi uyarınca Ticaret sicil müdürlüklerinden alacakları “Ticaret Sicili Tasdiknamesi” noterlere ibraz edilecektir.

 

Ancak; 27/01/2013 Tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 16/6. maddesine göre “Sicil tasdiknamesi; Tasdiknamede yer alan bilgilerde bir değişiklik olmadığı veya yenisi düzenlenmediği sürece geçerlidir.” Buna göre önceki yıl veya yıllarda alınmış belgeler yukarıdaki koşulları taşıması halinde yeniden alınmasına gerek yoktur. Eski tarihli belge notere ibrazı yeterlidir.

 

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, Ticaret Sicili Tasdiknamesi bulunmayan firmaların, ticaret sicil müdürlüklerinde oluşabilecek yoğunluğu da dikkate alarak bu belgeyi geç kalmadan almaları ve yevmiye defteri ve kebir defterini kağıt ortamında düzenlemeye devam edecek olanların 2025 yılında kullandıkları defterlerin sayfalarını muhasebe programlarından kontrol edilerek yeterli olup olmadığının yıl içerisinde kontrol edilmesinde fayda bulunmaktadır.

 

 

Defterlerin Tasdik Ettirilmemesinin Sonuçları

 

Türk Ticaret Kanunu kapsamında tasdike tabi defterlerin tasdik işlemlerinin yaptırılmaması halinde, 2025 için 70.920,00 TL idari para cezası uygulanacaktır. (TTK Md.64/3, 562/1-c)

 

Tasdik zorunluluğu olan yasal defterlerden herhangi birisinin;

 

- Tasdik işleminin, süresinin sonundan başlayarak bir ay içinde yaptırılmamış olması Vergi Usul Kanunu’nun 352/II-6. maddesi çerçevesinde ikinci derece usulsüzlük cezasını,

 

- Tasdik işleminin yaptırılmamış olması (yasal sürenin sonundan başlayarak bir ay geçtikten sonra tasdik ettirilen defterler de tasdik ettirilmemiş sayılmaktadır) Vergi Usul Kanunu’nun 352/I-8. maddesi çerçevesinde birinci derece usulsüzlük cezasını, bu fiil aynı zamanda re’sen takdir nedeni de sayıldığından cezanın iki kat kesilmesini,

 

gerektirmektedir.

 

Öte yandan, Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 34. maddesi hükmü, yüklenilen katma değer vergisinin indirimini, belgelerin yasal defterlere kaydedilmesi koşuluna bağlamıştır.

 

Bu açık düzenleme nedeniyle, yüklenilen katma değer vergisinin indirimi ancak mal ve hizmet alım belgelerinin yasal defterlere kaydedilmesi halinde mümkün bulunmakta, yasal defterlere kaydedilmeyen belgelerde yer alan katma değer vergisi ise indirim konusu yapılamamaktadır.

 

Tasdik ettirilmemiş defterlere kaydedilen faturalarda yer alan katma değer vergisinin, hesaplanan katma değer vergisinden indirilip indirilemeyeceğine ilişkin olumlu ve olumsuz özelge ve yargı kararları bulunmaktadır.

 

Bazı özelge ve yargı kararlarında, defterlerin tasdik ettirilmemesinin tek başına katma değer vergisi indirimini engellemeyeceği belirtilmekle birlikte, bazı Danıştay kararlarında;

 

- Tasdik ettirilmemiş defterlere yapılan kayıtların hiç yapılmamış sayılacağı,

 

- Bu defterlere kaydedilen faturalarda yer alan katma değer vergilerinin de indirim konusu yapılamayacağı,

 

sonucuna ulaşılmıştır.

 

Tersi özelge ve yargı kararları olmakla birlikte, yasal defterlerin tasdik işleminin zamanında yaptırılmamasını tespit eden vergi inceleme elemanlarının, usulsüzlük cezası yanında, vergi indirimini reddedip cezalı katma değer vergisi tarhiyatı istemeleri olasıdır.

 

Bu çerçevede yapılacak tarhiyata karşı açılacak davanın ne şekilde sonuçlanacağı kesin olmayıp, kaybedilmesi riski ise alınabilecek bir risk değildir. Kaldı ki dava kazanılsa dahi, dava süreci ve maliyeti, yasal yükümlülüğün yerine getirilmesinin maliyeti ile karşılaştırılabilir değildir.

 

Sonuç olarak, katlanılamayacak ve telafi edilemeyecek maliyet ve sonuçlarla karşılaşmamak için, yasal defterlerin zamanında tasdik ettirilmesi konusunda dikkatli olunmasında yarar bulunmaktadır.

 

Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ’e ulaşmak için tıklayınız.

 

Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No:1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğine (Sıra No: 5) ulaşmak için tıklayınız.

 

İşletmenin Muhasebesiyle İlgili Olmayan Ticari Defterlerin Elektronik Ortamda Tutulması Hakkında Tebliğ’e ulaşmak için tıklayınız.

 

Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No:1)'in güncel haline ulaşmak için tıklayınız.

 

Elektronik Uygulamalara Geçiş Zorunluluklarına Dair 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin güncel haline ulaşmak için tıklayınız.

 

E-Defter Başvurusu İçin tıklayınız.

 

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’na ulaşmak için tıklayınız.

 

Saygılarımızla.

 

Esas Bağımsız Denetim S. M. Mali Müşavirlik A. Ş.