7456 sayılı “6/2/2023 Tarihinde Meydana Gelen Depremlerin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpların Telafisi için Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi İhdası ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”, 15.07.2023 tarih ve 32249 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Kanun’la;
- 2023 yılına mahsus ek motorlu taşıtlar vergisinin getirilmesi,
· Deprem Bölgesinde Bağışlanacak Konutların İnşası İçin Yapılacak Teslim ve Hizmetlerin KDV’den İstisna Tutulması
- Taşınmazların satışına uygulanan kurumlar vergisi ve KDV istisnaların kaldırılması,
- Taşınmazların kısmi bölünmeye konu edilmesi uygulamasına son verilmesi,
- Kurumların diğer yatırım fonlarından elde ettikleri gelirlere yönelik sağlanan istisnanın kaldırılması,
- İhracattan elde edilen kazançlara kurumlar vergisi oran indiriminin 5 puana çıkarılması,
- ÖTV Kanununa ekli I sayılı listede yer alan malların maktu vergi tutarlarının artırımına ilişkin Cumhurbaşkanı'na yeni yetki verilmesi,
- Geri Kazanım Katılım Payı tutarlarının 2 katına çıkarılabilmesine ilişkin Cumhurbaşkanı'na yetki verilmesi,
- İşverenlere asgari ücret desteği sağlanması,
- Kurumlar Vergisi Oranın Artırılması ve İhracat Kazançlarına Kurumlar Vergisinin İndirimli Uygulanması,
- Covid 19 Kapsamında Tahsil Edilen İdari Para Cezalarının İade Edilmesi.
gibi bazı konularda düzenlemeler yapılmıştır.
Kanunla yapılan düzenlemelerin ana başlıkları ve öne çıkan hususlar aşağıda bilgilerinize sunulmuştur.
Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi
7456 sayılı kanunun 1. Maddesiyle; 15.07.2023 tarihi itibariyle kayıt ve tescilli olan taşıtlar ile 31.12.2023 tarihine kadar ilk defa kayıt ve tescil edilecek olan taşıtlardan, bir defaya mahsus olmak üzere, 2023 yılında tahakkuk ettirilen motorlu taşıtlar vergisi tutarı kadar ek motorlu taşıtlar vergisi alınacaktır.
15.07.2023 tarihi itibariyle ilgili sicillere kayıt ve tescil edilmiş olan taşıtlara ilişkin ek motorlu taşıtlar vergisi, birinci taksidi Ağustos ayı sonuna kadar, ikinci taksidi 2023 yılının Kasım ayı sonuna kadar olmak üzere iki eşit taksitte ödenecektir.
15.07.2023 tarihi ila 31.12.2023 tarihleri arasında ilgili sicillere ilk defa kayıt ve tescil edilecek olan taşıtlara ilişkin ek motorlu taşıtlar vergisi ise bu taşıtların motorlu taşıtlar vergisi ile birlikte peşin olarak ödenecektir.
Ayrıca 06.02.2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca mücbir sebep ilan edilen yerlerde; deprem tarihi itibarıyla kayıt ve tescilli olan taşıtlar, deprem nedeniyle yıkılan veya ağır ya da orta hasarlı hale gelen binaların maliklerine ait taşıtlar, depremlerde ağır hasar görerek kullanılamaz duruma gelen taşıtlar ile deprem nedeniyle eşi veya birinci derece kan hısımlarından birini kaybeden mükelleflere ait taşıtlar da ek motorlu taşıtlar vergisinden istisna edilmiştir.
Deprem Bölgesinde Bağışlanacak Konutların İnşası İçin Yapılacak Teslim ve Hizmetlerin KDV’den İstisna Tutulması
7456 sayılı kanunun 9. Maddesiyle; deprem bölgesinde, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ile imzalanan protokol kapsamında afetzedelere bağışlanacak konutların inşası amacıyla kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına yapılan teslim ve hizmetler, 15.07.2023 tarihinden 31.12.2024 tarihine kadar katma değer vergisinden istisna edilmiştir.
Bu kapsamda yapılan teslim ve hizmetler nedeniyle yüklenilen vergiler, vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan vergiden indirilecektir. İndirim yoluyla telafi edilemeyen vergiler bu Kanunun 32. maddesi hükmü uyarınca istisna kapsamında işlem yapan mükellefin talebi üzerine iade edilecektir.
Taşınmaz Satışına Uygulanan İstisnaların Kaldırılması
Bilindiği üzere; Kurumlar Vergisi Kanununun 5/1-(e) bendi uyarınca, kurumların en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan yer alan taşınmazların satışından doğan kazançların %50'lik kısmı kurumlar vergisinden istisnadır.
Ayrıca Katma Değer Vergisi Kanununun 17/4-(r) bendi uyarınca, kurumların aktifinde en az iki tam yıl süreyle bulunan taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler katma değer vergisinden istisnadır.
7456 sayılı kanunun 19. Maddesiyle; 15.07.2023 tarihinden itibaren kurumların aktifinde en az iki tam yıl süreyle bulunan taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimlerine yönelik istisna uygulaması kaldırılmıştır.
Aynı Kanunun 22. maddesi ile söz konusu düzenlemenin 15.07.2023 tarihinden önce kurumların aktifinde yer alan taşınmazlar için 15.07.2023 tarihinden itibaren yapılacak gayrimenkul satışlarında, 5520 sayılı Kanunun 5/1-(e) bendinde yer alan %50 istisna oranının %25 olarak uygulanması düzenlenmiştir.
Diğer taraftan, Kurumlar Vergisi Kanununun 19. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi kapsamında; taşınmazlar, iştirak hisseleri ile üretim ve hizmet işletmeleri belirli şartlar dahilinde kısmi bölünme işlemine konu edilebilmektedir.
Bu Kanunun 20. maddesi ile taşınmazlar, 01.01.2024 tarihinden itibaren kısmi bölünme kapsamından çıkarılmıştır.
7456 sayılı kanunun 7. Maddesiyle; kurumların aktifinde yer alan ve en az iki tam yıl süreyle elde bulundurulan taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimlerde KDV istisnası da kaldırılmıştır.
Kanunun 8. Maddesiyle, 15.07.2023 tarihinden önce kurumların aktifinde yer alan ve en az iki tam yıl süreyle elde bulundurulan taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimlerde KDV istisnasının devam etmektedir.
Kurumların Diğer Yatırım Fonlarından Elde Ettikleri Gelirlere Yönelik Sağlanan İstisnanın Kaldırılması
7456 sayılı kanunun 19. Maddesiyle; kurumların, girişim sermayesi yatırım fonu katılma payları ile girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının hisse senetlerinden elde edilen gelirlere sağlanan istisna hariç olmak üzere diğer yatırım fonlarından elde ettikleri gelirlere yönelik sağlanan istisna kaldırılmıştır.
Bu düzenleme, 15.07.2023 tarihinden itibaren iktisap edilen yatırım fonu katılma payları için uygulanmak üzere yürürlüğe girmiştir.
ÖTV Kanununa Ekli I Sayılı Listede Yer Alan Malların Maktu Vergi Tutarlarının Artırımı İçin Yetki
Aynı Kanunun 12. maddesi ile Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listede yer alan malların vergi tutarlarını artırımına ilişkin Cumhurbaşkanına verilen yetki değiştirilmektedir.
Buna göre, Cumhurbaşkanı (I) sayılı listede yer alan maktu vergi tutarlarını, her bir mal itibarıyla söz konusu listede yer alan veya yeniden belirlenmiş sayılan en yüksek vergi tutarının beş katma kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, bu sınırlar içinde mal cinsleri, özellikleri, kullanım yerleri veya ithalatın şekline göre farklı tutarlar tespit etmeye yetkili kılınmıştır.
Ayrıca, (I) sayılı listede yer alan maktu vergi tutarları veya Cumhurbaşkanınca bunlara ilişkin belirlenen en son maktu vergi tutarları, Ocak ve Temmuz aylarında, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ilan edilen yurt içi üretici fiyat endeksinde son altı ayda meydana gelen değişim oranında, bu değişimin ilanı gününden geçerli olmak üzere güncellenecektir.
Geri Kazanım Katılım Payı Tutarlarının 2 Katına Çıkarılabilmesi İçin Yetki
7456 sayılı kanunun 6. Maddesiyle; 2872 sayılı Kanuna ekli I sayılı listede yer alan geri kazanım katılım payları tutarlarının iki katına kadar artırılması veya yarısına kadar indirilmesi konusunda Cumhurbaşkanına yetki verilmiştir.
Asgari Ücret Desteği
Bilindiği üzere, işverenlerin işgücü maliyetlerini düşürerek istihdamı korumalarını ve artırmalarını desteklemek amacıyla 2016 yılından 2023/Haziran dönemi sonuna kadar her yıl asgari ücret desteği sağlanmıştır.
7456 sayılı kanunun 17. Maddesiyle; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa geçici 96. madde eklenerek, 2023 yılı Temmuz ila Aralık aylarında da istihdamı desteklemek için işgücü maliyetlerini azaltmak üzere, madde metninde belirtilen işverenlere, ödeyecekleri sigorta priminden mahsup edilerek günlük 16,66 TL, aylık 500 TL asgari ücret desteği sağlanmaktadır. Bununla birlikte, yukarıda belirtilen prime esas günlük kazanç tutarı 6356 sayılı Kanun hükümleri uyarınca toplu iş sözleşmesine tabi özel sektör işverenlerine ait işyerleri için 647 TL olarak dikkate alınacaktır.
Kurumlar Vergisi Oranın Artırılması ve İhracat Kazançlarına Kurumlar Vergisinin İndirimli Uygulanması
Bilindiği üzere, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 32. maddesinin birinci fıkrasına göre; 2023 yılı ve izleyen vergilendirme dönemleri kurum kazançlarına uygulanmak üzere Kurumlar vergisi, kurum kazancı üzerinden %20; bankalar, 6361 sayılı Kanun kapsamındaki şirketler, elektronik ödeme ve para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile sigorta ve reasürans şirketleri ve emeklilik şirketlerinin kurum kazançları üzerinden kurumlar vergisi %25 oranında alınmaktadır.
7456 sayılı kanunun 21. Maddesiyle; 01.10.2023 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere; kurumlar vergisi oranı kalıcı şekilde %25 olarak belirlenmiş olup, söz konusu oranın; bankalar, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamındaki şirketler, elektronik ödeme ve para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumlan ile sigorta ve reasürans şirketleri ve emeklilik şirketlerinin kurum kazançları için %30 şeklinde uygulanması düzenlenmiştir.
Diğer taraftan, ihracat yapan kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına 1 puan indirimli olarak uygulanmakta olan kurumlar vergisi oranının, 5 puan indirimli olarak uygulanması imkanı getirilmiştir.
Bu düzenleme, 01.10.2023 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere; kurumların 2023 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına, özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2023 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına uygulanmak üzere yürürlüğe girmiştir.
Bu destekten, 01.07.2023 tarihinden itibaren uygulanmak üzere faydalanılabilecektir.
Covid 19 Kapsamında Tahsil Edilen İdari Para Cezalarının İade Edilmesi
7456 sayılı kanunun 24. Maddesiyle; COVID-19 salgın hastalığının yayılmasını önlemek amacıyla 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ile 5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamında verilen ve 09.11.2022 tarihinden önce tahsil edilen idari para cezalarının iadesine yönelik düzenleme yapılmıştır.
Buna göre; 15.07.2023 tarihinden önce tahsil edilen idari para cezaları, 31.12.2024 tarihine kadar tahsilatı yapan idari birime yapılacak başvuru üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslara göre iade edilecektir.
Söz konusu Kanuna ulaşmak için tıklayınız.
Saygılarımızla.
Esas Bağımsız Denetim S. M. Mali Müşavirlik A. Ş.