“Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair 7440 Sayılı Kanun Genel Tebliği (Seri No: 3)” 15.04.2023 tarih ve 32164 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Bilindiği üzere; 7440 sayılı Kanunun 10. maddesinin yirmi yedinci fıkrasında yapılan düzenleme ile kurumlar vergisi mükelleflerine bir defaya mahsus ek vergi ihdas edilmiştir.
Bu kapsamda, ek verginin mükellefleri, 2022 hesap dönemindeki kurumlar vergisi beyannamelerinde; indirim, istisna veya indirimli kurumlar vergisi beyan eden kurumlar vergisi mükellefleridir.
Kurumlar vergisi beyannamesi veren dar mükellef kurumlar da ek vergi mükellefleri kapsamındadır.
Ancak, 06.02.2023 tarihi itibarıyla; depremden etkilenen Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa İlleri ile Sivas İlinin Gürün İlçesinde kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunanlar ek vergiden muaftır.
Düzenlemeye göre; ek verginin kapsamına giren indirim, istisna ve indirimli kurumlar vergisi matrahları üzerinden %10 oranında ek vergi alınacaktır.
İştirak kazançları istisnası ile yurt dışından elde edilen ve %15 oranında vergi yükü taşıyan istisna kazançlarda ise ek vergi oranı %5 olacaktır.
Verginin ilk taksiti kurumlar vergisinin ödeme süresi içerisinde, ikinci taksiti ise bu süreyi takip eden dördüncü ay içerisinde olmak üzere iki eşit taksit halinde ödenecektir.
3 Seri Nolu Tebliğ ile; kurumlar vergisi mükellefleri tarafından 7440 sayılı Kanunun 10. maddesinin yirmi yedinci fıkrası hükmü uyarınca ödenecek ek vergiye ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.
Tebliğle yapılan düzenlemeler özet olarak aşağıda belirtilmiştir.
- 2022 Kurumlar Vergisi Beyannamesi’nde gösterilmek suretiyle kurum kazancının tespitinde dikkate alınan istisna ve indirimler ile 5520 Sayılı Kanunun 32/A maddesi kapsamında indirimli kurumlar vergisine tabi matrahlar ek verginin konusunu oluşturmaktadır.
- 2022 yılına ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinde gösterilmek suretiyle aşağıda yer alan istisna ve indirimler üzerinden dönem kazancı ile ilişkilendirilmeksizin %10, bazı indirim ve istisnalar için ise (Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Elde Edilen Kazanç İstisnası (4691 sayılı Kanun) ile Ar-Ge ve Tasarım İndirimi (5746 sayılı Kanun) %5 oranında ek vergi hesaplanacaktır.
- Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (h) bentlerinde düzenlenen yurtdışı iştirak hissesi satış kazançları ve yurtdışı inşaat, onarım ve teknik hizmetlerden elde edilen kazançlar üzerinden ek vergi %10 oranında hesaplanacak, bu kazançların elde edildiği ülkede en az %15 oranında vergi yükü taşıdığına ilişkin tevsik edici belgelerin kurumlar vergisi yönünden bağlı bulunulan vergi dairelerine ibraz edilmesi durumunda, bu istisnalar üzerinden hesaplanan %10 oranındaki verginin %5’e isabet eden kısmı iade edilecektir.
- 10.07.2018 tarihli ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 407. maddesi kapsamında tanımlanan mikro ve küçük işletmelerin teknoloji geliştirme bölgeleri ile Ar-ge ve tasarım merkezlerinden elde ettikleri istisnaya ve indirime konu kazançları üzerinden bu vergi hesaplanmaz.
- 12.03.2023 itibarıyla mikro ve küçük işletme kapsamındaki mükelleflerin, bu durumlarını tevsik edici Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığından aldıkları belgeyi kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği ayı izleyen ayın sonuna kadar bağlı bulundukları vergi dairesine vermeleri gerekmektedir.
- Bu kapsamdaki mükelleflerin, ek vergi kapsamına giren diğer indirim ve istisnaları ile indirimli kurumlar vergisi matrahları nedeniyle ek vergi hesaplamaları gerekmektedir.
- Hesaplanan ek vergi gider ve indirim olarak dikkate alınamayacak ve yurt dışında ödenenler de dâhil hiçbir vergiden mahsup edilemeyecektir.
- 2022 yılına ilişkin kurumlar vergisi matrah artırımında bulunulması, ödenecek ek vergi için bu döneme ilişkin inceleme ve tarhiyat yapılmasına engel teşkil etmeyecektir.
- Ek verginin kapsamı dışında tutulan istisnalar
- Yatırım fon ve ortaklığı portföy işletmeciliği kazancı istisnası (5520 sayılı Kanun Madde 5/1-d),
- Risturn kazanç istisnası (5520 sayılı Kanun Madde 5/1-i),
- Sat-kirala-geri al işlemlerine yönelik kazanç istisnası (5520 sayılı Kanun Madde 5/1-j),
- Varlık kiralama işlemlerinden elde edilen kazanç istisnası (5520 sayılı Kanun Madde 5/1-k),
- Kur korumalı mevduat ve katılım hesaplarından elde edilen kazanç istisnası (5520 sayılı Kanun Geçici Madde 14),
- Yatırım indirimi istisnası (193 sayılı Kanunun Geçici Madde 61 inci maddesi kapsamında tevkifata tabi tutulanlar).
- Ek verginin kapsamı dışında tutulan indirimler
- Sponsorluk harcamalarında indirim (5520 sayılı Kanun Madde 10/1-b),
- Bağış ve yardımlarda indirim (5520 sayılı Kanun Madde 10/1-c),
- Eğitim ve sağlık tesisleri ile yurt inşaatlarına ilişkin bağış ve yardımlarda indirim (5520 sayılı Kanun Madde 10/1-ç),
- Kültür ve turizm amaçlı bağış ve yardımlarda indirim (5520 sayılı Kanun Madde 10/1-d),
- Cumhurbaşkanınca başlatılan yardım kampanyalarına yapılan bağışlarda indirim (5520 sayılı Kanun Madde 10/1-e),
- Kızılay Derneği ile Yeşilay Cemiyetine yapılan nakdi bağış ve yardımlarda indirim (5520 sayılı Kanun Madde 10/1-f),
- Girişim sermayesi fonu olarak ayrılan tutarlarda indirim (5520 sayılı Kanun Madde 10/1-g),
- Korumalı işyeri indirimi (5520 sayılı Kanun Madde 10/1-h), özel kanunları uyarınca kurum kazancından indirimine izin verilen bağış ve yardımlar.
- Kurumlar vergisi mükelleflerince 2022 hesap dönemine ilişkin verilen kurumlar vergisi beyannamesinin "Diğer İndirimler" veya "Diğer İndirimler ve İstisnalar" satırlarında gösterilmekle birlikte, mahiyet itibarıyla indirim veya istisna kapsamında olmayıp, daha çok vergi matrahının doğru hesaplanması amacıyla beyannamenin bu satırlarına yazılan (Türkiye Muhasebe Standartları/Türkiye Finansal Raporlama Standartları ile Vergi Usul Kanunu hükümleri arasındaki değerleme farkları, örtülü sermaye kabul edilen borçlanmalarda borç alan kurum nezdinde Türk Lirası'nın değer kazanması sonucu oluşan kur farkı gelirleri, kıdem tazminatı karşılığı iptali, vergi borçlarına mahsup edilen ve gelir olarak dikkate alınan 193 sayılı Kanunun mükerrer 121. maddesi kapsamındaki indirim hakkı gibi) tutarlar üzerinden ek vergi hesaplanmayacaktır.
- Yürürlükte bulunan çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları kapsamında, vergilendirme hakkının ilgili ülkede bulunması nedeniyle Türkiye'nin vergi alma hakkı olmadığı veya söz konusu kazançların Türkiye'de istisna edilmesi gerektiği durumlarda, elde edilen ve kurum kazancına dâhil edilerek beyannamenin "Diğer İndirimler" ile "Diğer İndirimler ve İstisnalar" satırlarında matrahtan indirim konusu yapılan tutarlar ek verginin konusuna girmeyecektir.
- Ayrıca, yürürlükte bulunan ikili veya çok taraflı diğer uluslararası anlaşmalar uyarınca, kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlar da ek vergi kapsamında değildir.
- 2022 yılına ilişkin verilen kurumlar vergisi beyannamesinde ticari zararı bulunanlar, istisnalar nedeniyle cari yıl zararı oluşanlar veya kurumlar vergisine tabi matrahları bulunmayan mükellefler de bu dönemde faydalandıkları indirim ve istisna tutarları üzerinden ek vergi hesaplayacaklardır.
- Mükelleflerin; tasfiye, birleşme, devir ve tam bölünme işlemleri nedeniyle 2022 yılına ilişkin olarak Kanunun yayım tarihi olan 12.03.2023 tarihinden önce vermiş oldukları beyannamelerde faydalandıkları indirim ve istisna tutarları üzerinden ek vergi hesaplanmayacaktır.
- Özel hesap dönemi tayin edilen mükellefler için 2023 yılı içinde sona erecek hesap dönemi için verilmesi gereken kurumlar vergisi beyannamelerinde dikkate alınan indirim, istisna ve indirimli kurumlar vergisi matrahları üzerinden ek vergi hesaplanacaktır.
- Hesaplanan ek vergi gider ve indirim olarak dikkate alınamayacak ve yurt dışında ödenenler de dâhil hiçbir vergiden mahsup edilemeyecektir.
- 5520 sayılı Kanun ile diğer Kanunlarda yer alan düzenlemeler uyarınca, hak kazanılan istisna ve indirimlerin beyannamede gösterilmesi esas olup, beyannamede gösterilmeyen veya beyannamede gösterilmekle birlikte indirimler/istisnalar satırlarında yer verilmeyen indirim ve
istisnalar nedeniyle eksik tahakkuk eden ek vergi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile birlikte tahsil olunacaktır.
Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair 7440 Sayılı Kanun Genel Tebliği (Seri No: 3)’ye ulaşmak için tıklayınız.
7440 Sayılı kanuna ulaşmak için tıklayınız.
Saygılarımızla.
Esas Bağımsız Denetim S. M. Mali Müşavirlik A. Ş.