Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayımlanan “Altın Hesaplarından Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2021/16)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2022/15)” 18.03.2022 Tarih ve 31754 sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanmıştır.
Bilindiği üzere; “Altın Hesaplardan Türk Lirası Mevduat ve Katılıma Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ” ile yurt içi yerleşik gerçek kişilerin 28.12.2021 tarihinde mevcut olan, yurt içi yerleşik tüzel kişilerin ise 31.12.2021 tarihinde mevcut olan altın hesabı ile bu tarihten sonra açılacak işlenmiş ve hurda altın karşılığı altın hesabı bakiyelerini, dönüşüm fiyatı üzerinden Türk Lirasına çevirebilme imkanı verilmişti.
2022/12 sayılı tebliğle, yurt içi yerleşik gerçek kişilerin 28.12.2021, yurt içi yerleşik tüzel kişilerin ise 31.12.2021 tarihinde mevcut olan sadece altın hesabı, hesap sahibinin talep etmesi halinde, dönüşüm fiyatı üzerinden Türk lirasına çevrilebilme imkanı verilmişti.
Daha önceki düzenlemede açılabilmesi mümkün olan, gerçek kişilerin 28.12.2021, tüzel kişilerin ise 31.12.2021 tarihinden sonra işlenmiş ve hurda altın karşılığı altın hesabı bakiyelerinin 2021/16 sayılı tebliğ kapsamında dönüşüm fiyatı üzerinden Türk lirasına çevrilebilmesi ve hesap açılışı imkansız hale gelmiş ancak, fiziki işlenmiş ve hurda altınların “Altın Cinsinden Fiziki Varlıkların Finansal Sisteme Kazandırılması Hakkında Tebliğ (Sayı: 2022/11)” kapsamında, yurt içi yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin yetkili kuyumcular ve rafineriler aracılığıyla ya da doğrudan banka şubelerine gelerek bankalardaki altın hesaplarına yatırdıkları fiziki altın varlıklarının Türk lirası cinsinden mevduat ve katılma hesaplarına dönüştürülmesine imkân tanınmıştı.
Son olarak, ilk düzenlemede yurt içi yerleşik gerçek kişilerin 28.12.2021 itibarıyla bankalardaki mevcut olan altın hesabındaki süre kısıtlaması kaldırılmış olup, yurt içi tüzel kişiler için ise, 31.12.2021 itibarıyla bankalarda mevcut olan altın hesapları tebliğ kapsamında hesap sahibinin talep etmesi halinde dönüşüm fiyatı üzerinden Türk lirasına çevrilebilecektir.
2022/11 sayılı tebliğle tanınan vade sonunda yenileme imkanında; yenilenen hesabın ilk açılışta dönüşümü yapılan altın tutarı ve vade sonu fiyatı üzerinden destekten yararlanmaya devam edeceğine ilişkin hüküm madde metninden çıkarılmıştır.
Bu tebliğ ve önceki tebliğlerle yapılan düzenlemelerin ana başlıkları ve öne çıkan hususlar aşağıda bilgilerinize sunulmuştur.
Altın Hesaplarının Dönüşümü
- Yurt içi yerleşik gerçek kişiler için süre kısıtlamasız; yurt içi yerleşik tüzel kişiler ise 31.12.2021 tarihinde mevcut olan altın hesaplarının bakiyelerini dönüşüm fiyatı üzerinden Türk Lirasına çevirmek suretiyle destekten yararlanabileceklerdir.
ØHesaplar 3, 6 ve 12 ay vadeli olarak açılabilecektir.
ØMerkez Bankası, bankanın mevduat hesabına uygulayacağı azami faiz oranını belirlemeye yetkili kılınmıştır.
- Tebliğ kapsamında Merkez Bankasının belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde komisyon ve/veya masraf ödenebilecektir.
- Bu uygulama kapsamında açılan Türk lirası mevduat veya katılma hesaplarına vade sonunda yenilenme imkânı tanınabilecektir.
ØKatılma hesabına sağlanacak getirinin Merkez Bankasının katılım bankaları ile açık piyasa işlemleri kapsamında yaptığı bir hafta vadeli geri satım vaadi ile alım işlemlerinde oluşan maliyetten düşük olursa aradaki farkı katılım bankacılığı esasları çerçevesinde katılım bankası karşılayabilir, karşılanmayan kısım için Merkez Bankasınca ödeme yapılmayacaktır.
ØMerkez Bankası, bankanın mevduat hesabına uygulayacağı azami faiz oranını belirleyebilir ve vade sonunda yenilenme imkânı tanıyabilir.
ØHesabın yenilenmesine ilişkin kapsam, usul ve esaslar Merkez Bankasınca belirlenecektir.
Vade Sonu İşlemleri
ØTürk lirası mevduat veya katılma hesaplarına vade sonunda Türk lirası mevduat hesabı sahibine anapara ve faiz, katılma hesabı sahibine ise vade sonundaki katılma hesabı bakiyesi banka tarafından ödenecektir.
ØVade sonu fiyatı dönüşüm fiyatından yüksek ve fiyat farkı üzerinden hesaplanan tutarın banka tarafından ödenecek faiz veya kâr payından yüksekse, fiyat farkı üzerinden hesaplanan tutardan faiz veya kâr payı düşülerek hesaplanan tutar Merkez Bankasınca mevduat veya katılma hesabı sahibine ödenmek üzere ilgili bankaya aktarılır.
ØTürk lirası mevduat veya katılma hesabından vadeden önce çekim yapılması halinde Merkez Bankasınca fiyat farkına ilişkin ödeme yapılmaz.
ØBu uygulama kapsamında açılan Türk lirası mevduat veya katılma hesaplarına Merkez Bankasınca belirlenecek usul ve esaslara göre vade sonunda ilave getiri ödenebilir.
Ø2021/16 sayılı Tebliğ kapsamında işlenmiş ve hurda altın karşılığının Türk lirasına dönüştürülmesi suretiyle açılan hesaplar ilave getiriden yararlanabilir.
Tebliğ, yayımı tarihi olan 22.03.2022 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Kur Farkı, Faiz ve Kar Paylarına Kurumlar Vergisi Avantajı
29.01.2022 tarih ve 31734 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “7352 sayılı Vergi Usul Kanununu ile Kurumlar Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun” un 2. Maddesi ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa eklenen geçici 14. madde ile; kurumların 31.12.2021 tarihli bilançolarında yer alan altın hesabı ile bu tarihten sonra açılacak işlenmiş ve hurda altın karşılığı altın hesabı bakiyelerini 2022 yılı sonuna kadar Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarına dönüşümün desteklenmesi kapsamında dönüşüm fiyatı üzerinden Türk lirasına çevirmeleri ve bu suretle elde edilen Türk lirası varlığı en az üç ay vadeli Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarında değerlendirmeleri durumunda; Türk lirasına çevrildiği tarihte oluşan kazançlar ile dönem sonu değerlemesinden kaynaklananlar da dâhil olmak üzere vade sonunda elde edilen faiz ve kâr payları ile diğer kazançları kurumlar vergisinden de istisna edilmiştir.
Buna göre; kurumların 31.12.2021 tarihli bilançolarında yer alan altın hesabı ile bu tarihten sonra açılacak işlenmiş ve hurda altın karşılığı altın hesabı bakiyelerini 2022 yılı sonuna kadar Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarına dönüşümün desteklenmesi kapsamında dönüşüm fiyatı üzerinden Türk lirasına çevirmeleri ve bu suretle elde edilen Türk lirası varlığı en az üç ay vadeli Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarında değerlendirmeleri durumunda; Türk lirasına çevrildiği tarihte oluşan kazançlar ile dönem sonu değerlemesinden kaynaklananlar da dâhil olmak üzere vade sonunda elde edilen faiz ve kâr payları ile diğer kazançları kurum kazancının tespitinde istisna olarak matrahtan indirilebilecektir.
7352 sayılı Vergi Usul Kanununu ile Kurumlar Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun” un 2. Maddesi ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa eklenen geçici 14. Maddenin 5. Fıkrası ile; bilanço esasına göre defter tutan gelir vergisi mükelleflerine de uygulamadan yararlanma imkanı tanınmıştır.
7352 Vergi Usul Kanunu ile Kurumlar Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna ulaşmak için tıklayınız.
Altın Hesaplarından Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı:2021/16)’ e ulaşmak için tıklayınız.
Altın Hesaplarından Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2021/14)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2022/6)’ e ulaşmak için tıklayınız.
Altın Hesaplarından Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2021/16)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2022/10)’ e ulaşmak için tıklayınız.
Altın Cinsinden Fiziki Varlıkların Finansal Sisteme Kazandırılması Hakkında Tebliğ (Sayı: 2022/11)’ e ulaşmak için tıklayınız.
Altın Hesaplarından Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2021/16)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2022/12)’ e ulaşmak için tıklayınız.
Altın Hesaplarından Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2021/16)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2022/15)’ e ulaşmak için tıklayınız.
Saygılarımızla.
Esas Bağımsız Denetim S. M. Mali Müşavirlik A. Ş.