KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR
- Kısa Çalışma Ödeneğinin yasal dayanağı nedir?
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu Ek 2. Maddesi bu uygulamanın yasal dayanağını oluşturmaktadır.
- Kısa çalışma uygulaması nedir?
Genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle; işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması (Örnek: Haftada 6 işgünü çalışan bir işletmenin çalışılan gün sayısını 4’e düşürmesi) veya süreklilik koşulu aranmaksızın işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması, (Örnek: Üç adet üretim bandına sahip bir fabrikanın iki üretim bandında üretimi durdurarak, yalnızca tek bir üretim bandında üretimine devam etmesi) hallerinde işyerinde üç ayı aşmamak üzere sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlayan bir uygulamadır.
- Kimler faydalanabilir?
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa göre sigortalı sayılan kişileri hizmet akdine tabi olarak çalıştıran işverenler sektör ayrımı olmaksızın bu uygulamadan faydalanabilirler. Zorlayıcı sebep kapsamında bir restoran işletmesi yahut bir fabrika kısa çalışma uygulamasından faydalanabilir.
- Bu uygulamadan kaç ay yararlanabilirim?
Kısa çalışma ödeneğinin süresi üç ayı aşmamak kaydıyla kısa çalışma yapılan süre kadardır.
- İşin 1/3 oranında azalması ne demek? Haftada 2 gün çalışma bu kapsama girer mi?
Haftalık çalışma süresinin en az 1/3 oranında azalması demek 6 iş günü çalışmanın yapıldığı bir iş yerinde 4 gün çalışma yapılması anlamına gelir.
- Faaliyetim tamamen durdu kaç kişi için yararlanabilirim?
İş müfettişlerince yapılacak inceleme sonucu kısa çalışma talebinizin uygun bulunması hâlinde kısa çalışmaya katılacaklar listesinde yer alan işçilerden prim ödeme şartlarını sağlayanlar yararlanabilir. İşçilerin tamamı için uygun görülmüşse prim ödeme şartlarını sağlayanlar yararlanabilir.
- Kısa Çalışma Ödeneği İşsizlik Maaşından Düşmekte midir?
Kısa Çalışma Ödeneği kapsamında yapılan ödemeler işsizlik ödeneği süresinden düşmektedir. Dolayısıyla 3 ay Kısa Çalışma Ödeneği alan çalışanın işsiz kalması halinde 3 ay eksik işsizlik maaşı alacaktır. Bu yüzden personelin muvafakatini almanızı tavsiye ederiz.
- İş yerinin kısa çalışma yapması için asgari çalışan sayısı şartı var mı?
Kısa çalışma uygulamasından yararlanmak için asgari çalışan sayısı şartı yoktur.
- Şu anda kısa çalışmadan yararlanıyorum, koronavirüs nedeni ile de yararlanabilir miyim?
Daha önce farklı bir gerekçeyle kısa çalışmadan yararlanmış olan işyerleri de Covid-19 kapsamında kısa çalışmadan yararlanabilirler.
- Koronavirüs sebebiyle faaliyetlerimi durdurdum. Uygunluk tespiti için hangi evrakı göndermeliyim?
Cumhurbaşkanlığı, Bakanlıklar veya ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından faaliyeti durdurulan işyerleri ile ilgili olarak yapılan uygunluk tespiti incelemelerinde, iş yerlerinin sadece bu kapsamda olup olmadığına ilişkin belgeler yeterli olacaktır. Örneğin işletme ruhsatı…
İşverenlerin yönetimsel kararları çerçevesinde faaliyeti durdurulan veya azaltılan işyerleri ile ilgili olarak yapılan uygunluk tespiti incelemelerinde ise, durumu ortaya koyacak ilgili belgeler yeterli olacaktır. Örneğin Yönetim Kararı …
- Tüm işçilerim için kısa çalışma talep edebilir miyim?
Kısa çalışma uygulaması yaptığınız tüm işçileriniz için başvurmanıza engel bir husus bulunmamaktadır.
- SGK ve Maliyeye borcum var, kısa çalışmadan yararlanabilir miyim?
Evet, yararlanabilirsiniz. Kısa çalışma ödeneği hak sahipliğinin belirlenmesinde SGK’ya bildirilen primler esas alınmaktadır.
- Bir işletmede işçi olarak çalışıyorum. Doğrudan kendim kısa çalışma için başvuruda bulunabilir miyim?
Hayır, kısa çalışma başvurusunu işvereninizin yapması gerekmektedir.
- Başvuruyu nereye yapmalıyım?
Kısa çalışma talep eden işveren; buna ilişkin kanıtlarla birlikte kısa çalışma talep formu ile kısa çalışma yaptırılacak işçilere ilişkin bilgileri içeren listeyi bağlı bulunduğu İŞKUR biriminin elektronik posta adresine göndermek suretiyle başvuru yapabilir. Elektronik posta adreslerine http://www.iskur.gov. tr/ adresinden işveren sekmesi altında yer alan Kısa Çalışma Ödeneği sayfasından ulaşabilirsiniz.
- Evrakları İŞKUR’a elden mi teslim edeceğim?
Bağlı bulunduğunuz İŞKUR biriminin http://www.iskur.gov.tr/ adresinden işveren sekmesi altında yer alan Kısa Çalışma Ödeneği sayfasında bulunan elektronik posta adreslerine göndererek başvuru yapabilirsiniz.
- Çok sayıda e-posta adresi var? Hangisine evraklarımı göndermeliyim?
İşyerinizin faaliyet gösterdiği adresin bağlı bulunduğu İŞKUR biriminin adresine göndermeniz gerekmektedir.
- Belgeleri teslim edip başvurmam, yararlanmam için yeterli mi?
Kurumumuza teslim ettiğiniz belgeler uygunluk tespiti yapılabilmesi için İş Teftiş Grup Başkanlıklarına gönderilmektedir. Kısa çalışma talebinizin iş müfettişlerince yapılacak inceleme sonucu uygun bulunması gerekmektedir.
- Bugün başvuru yaptım, başvurum ne kadar sürede tamamlanır?
Başvuruların iş yerine gidilmeden de belge üzerinden hızlı bir şekilde sonuçlandırılabilmesi için koronavirüsten olumsuz etkilenildiğine dayanak teşkil eden belgelerin başvuruya eklenmesi önem taşımaktadır. İşverenlere başvurularının alındığı yine aynı yolla en kısa sürede bildirilecek ve başvurular uygunluk tespiti amacıyla Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına gönderilecektir. Uygunluk tespitinin sonucu işverene hızlı bir şekilde bildirilecektir.
- İŞKUR’a verdiğim kısa çalışma yapacak işçi listesinde değişiklik (azaltma, artırma veya isim değiştirme) yapmam mümkün mü? Mümkünse bunun için bir son tarih var mı?
Uygunluk tespiti tamamlandıktan sonra yeni işçi için talepte bulunulabilir. Ancak bu durum yeni talep anlamına gelir.
- Başvurumu yaptım, müfettiş ne zaman gelir?
COVİD-19 kapsamında yapılan kısa çalışma başvurularının uygunluk tespitinde tüm incelemeler mahalline gidilmeksizin Rehberlik ve Teftiş Başkanlığında veya Grup Başkanlıklarında sadece ilgili başvuru evrakı ve ekleri üzerinden ve tespit tutanağı düzenlenmeksizin gerçekleştirilecektir.
- Müfettişin yapacağı uygunluk tespiti ne demektir?
İşverenin kısa çalışma talebinin uygunluğuna ilişkin iş müfettişleri tarafından yapılan inceleme faaliyetlerini ifade etmektedir. Örneğin COVİD-19 salgınından olumsuz etkilenilmişse bu durumun tespiti anlamını taşımaktadır.
- Müfettiş gelmeden haber verecek mi?
COVİD-19 kapsamında yapılan kısa çalışma başvurularının uygunluk tespitinde tüm incelemeler mahalline gidilmeksizin Rehberlik ve Teftiş Başkanlığında veya Grup Başkanlıklarında sadece ilgili başvuru evrakı ve ekleri üzerinden ve tespit tutanağı düzenlenmeksizin gerçekleştirilecektir.
- Müfettişin yapacağı denetim neleri içerir?
COVİD-19 kapsamında yapılan Kısa Çalışma başvurularının uygunluk tespitinde Bakanlığımız İş Müfettişlerince dikkat edilecek hususlar:
Tüm incelemeler mahalline gidilmeksizin Rehberlik ve Teftiş Başkanlığında veya Grup Başkanlıklarında sadece ilgili başvuru evrakı ve ekleri üzerinden ve tespit tutanağı düzenlenmeksizin gerçekleştirilecektir.
İnceleme sürecinde başvuru evraklarında eksiklik olduğunun değerlendirilmesi hâlinde, ivedilikle işverenler ile irtibata geçilerek söz konusu eksik evrakların elektronik ortamda intikal ettirilmesi istenecek ve inceleme evrak bazında ivedilikle tamamlanacaktır.
Cumhurbaşkanlığı, Bakanlıklar veya ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından faaliyeti durdurulan işyerleri ile ilgili olarak yapılan uygunluk tespiti incelemelerinde, işyerlerinin sadece bu kapsamda olup olmadığına ilişkin belgeler yeterli olacaktır.
İşverenlerin yönetimsel kararları çerçevesinde faaliyeti durdurulan veya azaltılan iş yerleri ile ilgili olarak yapılan uygunluk tespiti incelemelerinde ise, durumu ortaya koyacak ilgili belgeler yeterli olacaktır.
Uygunluk tespitine ilişkin olarak Bakanlığımız İş Müfettişlerince rapor niteliğinde yazı düzenlenecektir. Söz konusu yazı ve ekleri, Kurumumuz İl Müdürlüklerine KEP adresi üzerinden elektronik ortamda gönderilecek olup ıslak imzalı hali ise iş yerlerinin dosyasında muhafaza edilmek üzere bilahare gönderilecektir.
Cumhurbaşkanlığı, Bakanlıklar veya ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından faaliyeti durdurulan iş yerleri ile ilgili olarak yapılan uygunluk tespiti işlemi, Kanunda düzenlenen asgari ve azami süreler ile birlikte, idari tasarrufun süresi ile sınırlı olup idari tasarrufun sona ermesi ile kısa çalışma uygulamasının da kendiliğinden sona ereceği dikkate alınmalıdır.
- Kabul edilirse, personelim ne kadar maaş alabilir?
Günlük kısa çalışma ödeneği; sigortalının son on iki aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının %60’ıdır. Bu şekilde hesaplanan kısa çalışma ödeneği miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının %150’sini geçemez. Bu kapsamda 1.752,40 TL ile 4.380,99 TL aralığında kısa çalışma ödeneği ödenebilmektedir.
- Talebim olumlu karşılanırsa ücreti ben mi alıyorum, yoksa çalışanlarım mı alıyor?
Kısa çalışma ödeneği, çalışmadığı süreler için işçinin kendisine ve aylık olarak ödenir.
- Her çalışanım ödenek alabilecek mi yoksa taşıması gereken belirli şartlar var mı?
Kısa çalışma talebinizin uygun bulunması ve kısa çalışmaya katılacaklar listesinde işçinin bilgilerinin bulunması gereklidir. Ayrıca; işçinin kısa çalışmanın başladığı tarih itibarıyla prim ödeme şartlarını taşıması gerekmektedir.
- Yabancı işçilerim kısa çalışma ödeneği alabilir mi?
4447 sayılı Kanun kapsamında yatırılması gereken işsizlik sigortası primlerinin yatırılmış olması hâlinde yararlanabilirler.
- Kısa çalışma talebim uygun bulundu, işçilerim ne zaman ödeme alır?
Kısa çalışma ödeneği, çalışmadığı süreler için işçinin kendisine ve aylık olarak her ayın beşinde ödenir.
- İşveren olarak kısa çalışma dönemi boyunca hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin ücret ödemesi yapacak mıyım?
Kısa çalışma yapan işçinin çalışılmayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin ücret ve kısa çalışma ödeneği miktarı, kısa çalışma yapılan süreyle orantılı olarak işveren ve Kurum tarafından ödenir. Buna göre işyerinde faaliyetin kısmen durdurulması halinde çalışılan günler ve çalışılmayan günler birbirine orantılanacaktır. Faaliyetin tamamen durdurulması halinde böyle bir orantılama yapılmaksızın işveren tarafından herhangi bir ödeme yapılmayacağı tabiidir.
Örnek: Normal faaliyet döneminde haftada beş işgünü çalışan işverenin çalışma süresini iki gün azaltması halinde, tatil günlerine ilişkin ücret ödemelerinin %40’ı İŞKUR tarafından, %60’ı işveren tarafından yapılacaktır.
- Yararlandıktan sonra devlete bir borcumuz olacak mı?
İstihdamı koruma amaçlı olan bu uygulamadan yararlananların devlete herhangi bir borcu olmayacaktır.
- Kısa çalışma uygulanan dönemde istihdam teşviklerinden yararlanmaya devam edebilir miyim?
4447 sayılı Kanun kapsamında uygulanan istihdam teşvikleri arasında kısa çalışma uygulamasından yararlanmama gibi bir şart bulunmamaktadır. Dolayısıyla kısa çalışma ödeneğinden yararlanan işyeri istihdam teşviklerinden yararlanabilir.
- Kısa çalışma uygulamasından süresi dolmadan vazgeçebilir miyim?
Normal faaliyete başlamaya karar vermeniz halinde, 6 gün öncesinden Bağlı bulunduğunuz İŞKUR hizmet birimine, Varsa toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına İşçilere yazılı bildirimde bulunarak kısa çalışma uygulamasından vazgeçebilirsiniz. Geç bildirimlere ilişkin oluşan yersiz ödemeler yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilir.
- Yersiz Yere Ödenen Kısa Çalışma Ödeneği İçin Cezai İşlem Uygulanır Mı?
Kısa Çalışma Ödeneğinde;
İşverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan fazla ödemeler, yasal faizi ile birlikte işverenden,
İşçinin kusurundan kaynaklanan fazla ödemeler ise yasal faizi ile birlikte işçiden,
Tahsil edilir.
- Kısa çalışma ödeneği ne zaman kesilir?
Kısa çalışma ödeneğiniz;
İşe girmeniz,
Yaşlılık aylığı almaya başlamanız,
Herhangi bir sebeple silâh altına alınmanız,
Herhangi bir kanundan doğan çalışma ödevi nedeniyle işten ayrılmanız,
Geçici iş göremezlik ödeneğinin başlaması durumunda geçici iş göremezlik ödeneğine konu olan sağlık raporunun başladığı tarih itibariyle kesilir.
Yersiz ödemeye sebebiyet verilmemesi açısından işverenlerimizin işçilerin durumlarında meydana gelen değişikliği İŞKUR Hizmet Merkezine bildirmesi faydalı olacaktır.
- Kısa çalışma uygulaması tamamlandıktan sonra İŞKUR’a ödemem gereken bir tutar olacak mı?
Kısa çalışma ödeneğine ilişkin şartları ihlal etmemek şartıyla, uygulamanın sona ermesi halinde İŞKUR’a ödememiz gereken herhangi bir tutar bulunmuyor. Haksız şekilde bu uygulamadan faydalanıldığı tespit edilirse yersiz ve fazla ödenen tutarların işverenden tahsil edileceği tabiidir.
- Kısa çalışma sürence işçilerin çalışma sürelerine ilişkin kayıt tutmak zorunda mıyım?
Evet. Kısa çalışma yapan işveren, işçilerin çalışma sürelerine ilişkin kayıtları tutmak ve istenilmesi halinde ibraz etmek zorundadır.
- İşveren olarak kısa çalışma kapsamında eksik çalışılan günleri SGK’ya nasıl bildireceğim?
Kısa çalışma yapılan süreler için, kısa çalışmaya tabi tutulan işçiler adına SGK Aylık Prim ve Hizmet Belgesi ile eksik gün gerekçesi “18-Kısa Çalışma Ödeneği” olarak bildirilir.
- Kısa Çalışma ile birlikte İşbaşı Eğitim Programından yararlanabilir miyim?
Kısa çalışma uygulamasından yararlanan işyerleri, bu uygulamadan yararlandıkları dönemde İşbaşı Eğitim Programına katılımcı talebinde bulunamazlar.
Ancak, İşbaşı Eğitim Programı devam ederken kısa çalışma ödeneği başvurusunda bulunup söz konusu başvurusu uygun bulunan ve geriye dönük olarak kısa çalışma ödeneğine hak kazanan iş yerlerinde mevcut İşbaşı Eğitim Programları devam edecektir. Aynı şekilde, İşbaşı Eğitim Programı devam ederken Kısa Çalışma Ödeneği başvurusunda bulunan ve başvurusu kabul edilip ileriye yönelik olarak Kısa Çalışma Ödeneğine hak kazanan iş yerlerinde de mevcut programların devam etmesinin önünde engel bir durum bulunmamaktadır. Ancak, kısa çalışma ödeneğinden yararlanılan dönem boyunca yeni İşbaşı Eğitim Programı talebi değerlendirmeye alınmayacaktır.
KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ HAKKINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR
- Kısa Çalışma Ödeneği (KÇÖ) için başvuru evrakları arasında yer alan personel listesine emekli olanlar hariç tüm personel yazılabilir. Kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilecek personel kontrolü ödeme aşamasında İŞKUR tarafından yapılacaktır.
- Son 60 gün ve 3 yılda 450 gün değerlendirmesinde İŞKUR sisteminde ödeme anında uygunluk denetimi yapılacak olup, ödeme bu kontrol sonucuna göre yapılacaktır.
- KÇÖ' den yararlanacak personelin son 60 gün içerisinde farklı işyerlerinde olsa dahi prim boşluğu olmaması gereklidir. (rapor, ücretsiz izin yâda herhangi bir sebeple eksik günü bulunması 60 gün hesabını etkilemez). Örnek olarak; A işyerinden 02.01.2020 tarihinden çıkıp B işyerine 03.01.2020 tarihinde işe girmesi durumunda kesinti olmamış sayılacaktır. Fakat B işyerine 04.01.2020 tarihinde işe girer ise son 60 gün hesabında ara verilmiş sayılacak olup, KÇÖ den yararlanamayacaktır.
- Başvuru listesinde, personellerin telefon numaraları ve adresleri kesinlikle yer almalıdır.
- Kısa çalışma uygulamasından faydalanmak isteyen işverenlerin, bu süre içerisinde 4857 sayılı Kanun’un 25/II numaralı bendinde yer alan sebepler hariç işçi çıkarmamaları gerekmektedir.
7226 Sayılı Kanunun 41. maddesi ile 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’na eklenen geçici 23. madde ile getirilen bu şarta ilişkin bu madde 29.02.2020 tarihinden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Örneğin, kısa çalışmaya başlama tarihi 20 Mart ise 24 Mart tarihinde (04) kodu ile işten çıkış var ise KÇÖ iptal edilir. Ancak KÇ başlama tarihi 01.04.2020 ise 24 Mart tarihinde (04) kodu ile çıkış olur ise KÇÖ iptal edilmez.
- Kısa çalışma ödeneği başlangıcı en erken 19 Mart 2020 tarihi olacaktır.
- Başvuru tarihini takip eden günden başlamak üzere ilk 7 gün kısa çalışma ödeneği işveren tarafından ödenecektir. Örneğin kısa çalışma ödeneği başlangıcı 24.03.2020 olur ise 24-31 Mart arası kısa çalışma ödeneceğini işveren ödeyecektir.
- Başvuru sırasında kısa çalışma ödeneği başlangıç ve bitiş tarihi yazılmalıdır. Kısa çalışma süresi en az 30 gün en fazla 90 gün olabilir. Yine örneğimizden yola çıkarsak 24.03.2020 başlangıç tarihi olduğunda bitiş tarihi 21.06.2020 olacaktır. (24 Mart dâhil 90 gün)
- Öneri olarak başlangıç tarihi 24 Mart olur ise ilk hafta olan mart ayı ücreti işveren tarafından ödeneceğinden bizler için bordro yapma açısından kolaylık olacaktır.
- Başvuru müracaatında sebep dışsal sebepler COVİD-19seçilmeli ve ek olarak yönetim kurulu kararı (şahıs firmaları için bireysel ön yazı), işletme ruhsatı, vergi levhası, işçi listesi, talep formu yeterli olacaktır. Başvurular kesinlikle İŞKUR sitesinde belirtilen mail adreslerine yapılacaktır.
- Başvuru yapan firmanın şubeleri var ise, her bir şubesi için SGK dosya numarası bazında ve şube İŞKUR numarası ile birlikte başvuru yapması gerekir. (Her bir şubenin ayrı bir İŞKUR numarası vardır. İşveren meslek danışmanından veya https://esube.iskur.gov.tr/Ortak/KullaniciIslemleri/IsverenSorgulama.aspx linkinden öğrenebilirsiniz)
- İşyeri şubeleri hangi şehirde ise o şehirdeki İŞKUR il müdürlüğüne başvuru yapılacaktır.
- Onaylanan başvurulardan sonra firmalara ödeme yapılacak personel listesi gelecek ve her bir personelin adına PTT şubelerine ödeme çıkarılacaktır.
- Hiçbir şekilde işverene ödeme yapılmayacaktır.
- Çalışanlar için farklı kısa çalışma saatleri belirlemeniz işi zorlaştıracaktır. Bütün çalışanlar için tek tip kısa çalışma saati belirlemeniz başvurunuzun incelenmesini kolaylaştıracaktır. Kabul edilen kısa çalışma gün sayısının altında çalışma yapılabilir.
- Sektör sınırlaması yoktur. Herkes başvuru yapabilir.
- Başvurularda İç İşleri Bakanlığı Genelgesiyle kapatılan işyerlerine öncelik verilecektir.
- Başvuru evrakları firma kaşe ve imzası tamamlandıktan sonra PDF yâda TIFF formatında taratılıp mail ile gönderilecektir. Personel listesi Excel olarak da maile eklenecektir.
- Kısa çalışma ödeneğinden faydalanılacak işçilerin İŞKUR' a kayıtlı olmasına gerek olmamakla birlikte, işçilerin kendi adına yapılan ödemelerini e-devlet ortamından takip edebilmesi için gereklidir.
- SGK prim ve vergi borcu olan firmalar da başvuru yapabilir.
- Kronik hastalıklı çalışanı olan işyerleri başvuru yapabilir.
- Kısa Çalışma Ödeneği başvurusunda belirtilen çalışılmayacak sürelerde işyerinde kesinlikle çalışma yapılmayacaktır.
4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu güncel tam metni için tıklayınız.
Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneği Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik güncel tam metni için tıklayınız.
Saygılarımızla.
Esas Bağımsız Denetim S. M. Mali Müşavirlik A. Ş.