1 Temmuz 2020 Tarihi İtibarıyla Elektronik Uygulamalara (E-İrsaliye, E- Müstahsil Makbuzu, E-Fatura) Geçiş Zorunluluğu

Numara: 2020 / 149 Tarih: 29 Haziran 2020

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından, tüm tarafların tek kaynaktan bilgilenmelerinin temin edilmesi ve elektronik belge uygulamalarında bütünlüğün sağlanması amacıyla hazırlanan 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği 19.10.2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak, yürürlüğe girmiştir.

 

Yayımlanan tebliğe e-Fatura, e-Arşiv Fatura, e-İrsaliye, e-Defter, e-Serbest Meslek Makbuzu, e-Müstahsil Makbuzu ve e-Bilet gibi halihazırda faaliyette olan belgelere ilave olarak e-Sigorta Belgesi, e-Gider Pusulası, e-Dekont ve e-Döviz Alım Satım Belgelerini düzenleyen mükellefler de dahil edilmiştir.

 

Tebliğ kapsamında 2018 veya müteakip yılda cirosu 5 milyon TL’yi aşan mükelleflere 1 Temmuz 2020 tarihinde e-Fatura ve e-Defter uygulamalarına geçiş zorunluluğu getirilmiştir. e-Fatura uygulamasına geçme zorunluluğu bulunan mükellefler, aynı zamanda e-Arşiv Fatura uygulamasına da geçmek zorunda ve mücbir sebepler haricinde tüm faturalarını elektronik ortamda düzenleyecekler.

 

e-Ticaret paydaşı olan internet satış platformları, internet ortamında ilan yayınlayanlar ve internet reklam aracıları e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamasına geçecektir.

 

e-Arşiv Fatura uygulamasına dahil olmamakla birlikte, vergiler dahil toplam tutarı vergi mükelleflerine yapılan satışlarda 5 bin lirayı, vergi mükellefi olmayanlara yapılan satışlarda ise 30 bin lirayı aşması halinde faturalar, Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB) ücretsiz olarak mükelleflere açtığı portal aracılığıyla düzenlenecektir.

 

Tüm serbest meslek erbapları 2020 yılı haziran ayından itibaren serbest meslek makbuzlarını e-Serbest Meslek Makbuzu olarak düzenleyeceklerdir.

 

Hâl kayıt sistemi kapsamında sebze ve meyvelerin ticaretini yapan tüccar ve komisyoncular 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren e-Fatura, e-Arşiv Fatura, e-İrsaliye, e-Müstahsil Makbuzu uygulamaları ile e-Defter uygulamalarına dahil olmuşlardır.

 

 

E-İrsaliye Uygulaması Hakkında

 

509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile belirli sektör ve mükellef gruplarına e-İrsaliye uygulamasına geçme zorunluluğu getirilmiştir. E-İrsaliye uygulaması, kağıt ortamda düzenlenmekte olan “sevk irsaliyesi” nin elektronik ortamda düzenlenmesi, elektronik ortamda iletilmesi, muhafaza ve ibraz edilmesine ilişkin düzenlemeleri kapsayan uygulamadır.

 

Elektronik irsaliye (e-İrsaliye) VUK 213 Sayılı kanun gereği irsaliyede yer alabilecek bilgileri içeren, kağıt irsaliye ile aynı nitelikte olan ve kağıt irsaliye yerine geçen standartları GİB tarafından belirlenmiş, satıcı ile alıcının kapalı bir sistemde elektronik olarak gönderdiği bir belgedir.

 

 

E-İrsaliyeye Geçmek Zorunda Olan Mükellefler

 

Yine ilgili düzenleme kapsamında aşağıda sayılan mükellefler 01.07.2020 tarihine kadar e-İrsaliye uygulamasına geçmek ve bu tarihten itibaren (bu tarih dâhil) düzenleyecekleri irsaliye belgelerini e-İrsaliye olarak düzenlemek zorundadır.

 

Özel Tüketim Vergisi Kanunu’ na ekli (I) sayılı listedeki malların (akaryakıt sektörü) imali, ithali, teslimi vb. faaliyetleri nedeniyle EPDK'dan lisans (bayilik lisansı dâhil) alan mükellefler,

 

Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (III) sayılı listedeki malların (Alkol, meyveli gazoz ve tütünlü mamuller) imal, inşa, ithalini ve ana bayi/distribütör şeklinde pazarlamasını gerçekleştiren mükellefler,

 

• Maden Kanunu kapsamında maden ruhsat veya sertifikası alanlar,

 

• Şeker Kanununun 2 nci maddesinin (e) bendinde tanımına yer verilen şekerin imalatı yapan mükellefler,

 

• e-Fatura uygulamasına kayıtlı olan mükelleflerden demir ve çelik (GTİP 72) ile demir veya çelikten eşyaların (GTİP 73) imali, ithali veya ihracı faaliyetinde bulunan mükellefler,

 

Gübre Takip Sistemi’ne kayıtlı kullanıcılar,

 

• E-Fatura uygulamasına kayıtlı olan ve 2018 veya müteakip hesap dönemleri brüt satış hasılatı (veya satışları ile gayrisafi iş hasılatı) 25 Milyon TL ve üzeri olan mükellefler.

 

Ayrıca yukarıda belirtilen mükelleflerden (Hal Kayıt Sistemine bildirim yapma yükümlülüğü bulunan ve komisyoncu veya tüccar olarak sebze ve meyve ticareti ile iştigal eden mükellefler dahil),

 

01.01.2020 tarihinden itibaren (bu tarih dahil) işe başlayacak olanlar için e-İrsaliye uygulamasına geçme zorunluluğu, söz konusu işlemlerin gerçekleştirildiği ayı izleyen dördüncü ayın başından itibaren başlayacaktır.

 

Söz konusu mükellefler, kılavuzda belirtilen özel durumlar haricinde matbu sevk irsaliyesi düzenleyemez ve uygulamaya kayıtlı olanlardan matbu sevk irsaliyesi alamazlar.

 

Başkanlık, yapılan analiz veya inceleme çalışmaları neticesinde riskli ya da vergiye uyum düzeyi düşük olduğu tespit edilen mükellefleri veya mükellef gruplarını, faaliyet, sektör ve ciro tutarına bağlı olmaksızın, yazılı bildirim yapmak ve geçiş hazırlıkları için en az 3 ay süre vermek suretiyle e-İrsaliye uygulamasına geçme zorunluluğu getirmeye yetkilidir.

Başvuru Şekli

 

e-İrsaliye uygulamasına geçme zorunluluğu getirilenler ile ihtiyari olarak uygulamaya dahil olmak isteyenler https://ebelge.gib.gov.tr adresinden ulaşabilecekleri “e-İRSALİYE UYGULAMASI (Başvuru Rehberi ve Kılavuzu)”nda açıklanan şekilde uygulamadan yararlanma yöntemlerine uygun olarak başvurularını yapmak zorundadırlar.

 

 

Uygulamadan Yararlanma Yöntemleri

 

Mükellefler, e-İrsaliye uygulamasından;

 

1- e-Belge uygulamalarına ait temel fonksiyonların internet üzerinden genel kullanımını sağlamak amacı ile Başkanlık tarafından oluşturulan ve hizmete sunulan e-Belge portalleri aracılığıyla (GİB Portal Yöntemi),

 

2- Başkanlıktan izin almış özel entegratörlerin bilgi işlem sistemleri aracılığıyla (Özel Entegratör Yöntemi),

 

3- Kendi bilgi işlem sistemlerinin Başkanlık bilgi işlem sistemleri ile doğrudan entegre edilmesi yoluyla (Doğrudan Entegrasyon Yöntemi),

 

yararlanabilirler.

 

Hali hazırda e-Fatura uygulamasına bu yöntemlerden herhangi biri ile dahil olanlar, e-İrsaliye uygulamasından, e-Fatura uygulamasından yararlandıkları yöntem ile yararlanabilecekleri gibi farklı bir yöntem ile de yararlanabilir, e-Fatura uygulaması kapsamında hizmet aldığı özel entegratör dışında farklı bir özel entegratörden de hizmet alabilirler.

 

 

E-İrsaliye Belgesinin İptali

 

e-İrsaliye belgesinin iptali söz konusu değildir. Bununla birlikte malın fiili sevkinden önce, malın muhteviyatının ya da alıcının hatalı olduğunun tespiti durumunda, alıcı tarafından e-İrsaliye muhteviyatının tamamına “irsaliye yanıtı” ile “red” yanıtı verilebilir.

 

 

e-Fatura veya e-Arşiv Faturanın Sevk İrsaliyesi Yerine Geçmesi

 

Malın teslimi (teslim sayılan haller dahil) anında e-Fatura ya da e-Arşiv Fatura düzenlenmesi, belge üzerinde düzenleme tarihi yanında düzenleme zamanının da saat ve dakika olarak gösterilmesi, belge üzerinde “İrsaliye yerine geçer.” ibaresine yer verilmesi ve kâğıt çıktısının satıcı veya yetkilisi tarafından imzalanması koşuluyla, e-Fatura ya da e-Arşiv Fatura’nın kağıt çıktısı sevk irsaliyesi yerine geçeceğinden bu tür durumlarda ayrıca e-İrsaliye düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.

 

 

Teknik İmkânsızlıklar Nedeniyle e-İrsaliye Düzenlenememesi Durumunda Belge Düzeni

 

Sevkiyatın Başlatıldığı Lokasyonda Altyapı Ve Teknik İmkânsızlıklar Nedeniyle e-İrsaliye Düzenlenmesinin Mümkün Olamadığı Hallerde matbu sevk irsaliyesi ile e-İrsaliye aynı anda düzenlenecek olup, düzenlenen matbu sevk irsaliyesinin üzerinde e-İrsaliyeye ait belge numarası ve belge düzenleme tarihi ve zamanı bilgilerine yer verilecektir.

 

 

İhracat İşlemlerinde E-İrsaliye Uygulaması

 

e-İrsaliye Uygulamasına kayıtlı mükelleflerce gerçekleştirilen mal ihracatı işlemlerinde de sevkiyatın başlamasından önce e-İrsaliye düzenlenmesi zorunludur.

 

İhracat işlemleri esas itibariyle fatura belgesine istinaden yürütüleceği ve faturalarda GTİP numarası zorunlu olarak bulunacak olmakla birlikte, e-İrsaliyelerde GTİP numarasına yer verilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak e-İrsaliyede söz konusu bilginin yazılmak istenmesi halinde e-Faturada kullanılan elemanlar e-İrsaliyede de mevcut bulunduğundan bu alanlar kullanılabilecektir.

 

 

Düzenlenen E-İrsaliyelerin Muhafaza Ve İbrazı

 

e-İrsaliye uygulamasına kayıtlı olan mükellefler açısından e-İrsaliye belgesi muhafaza süresi boyunca elektronik ortamda muhafaza edilmeli ve ilgili makamlara elektronik ortamda ibraz edilmelidir. Kağıt çıktı alınması (e-İrsaliye’nin kağıt çıktısının satıcı ve alıcı tarafından teslim ve tesellüm belgesi olarak da kullanıldığı durumlar haricinde) zorunluluğu ve kağıt nüsha olarak muhafaza edilme zorunluluğu bulunmamaktadır.

 

e-İrsaliye belgesin kağıt çıktısı, düzenleyicisi ve uygulamaya kayıtlı alıcı mükellefler açısından, e-İrsaliye olarak hüküm ifade etmemektedir.

 

 

İşyerinde Kullanmak Ve Tüketmek İçin Alınan Ufak Hacimli Mallarda Belge Düzeni

 

Mükelleflerin faaliyetlerine ilişkin olarak işyerlerinde kullanılmak ve tüketilmek amacıyla satın aldıkları (Kırtasiye, büro ve temizlik malzemeleri, yemek, ekmek gibi) ufak hacimli ve değeri fatura düzenleme limiti tutarını aşmayan (2020 yılı tutarı 1.400 TL ) malları taşımaları veya taşıttırmaları halinde bu mallara ait faturanın taşıma esnasında taşıtta bulundurulması ve faturanın üzerine "Bu mallar için sevk irsaliyesi düzenlenmemiştir." şerhinin verilmesi şartıyla ayrıca matbu sevk irsaliyesi de aranmayacağından e-İrsaliye de düzenlenme zorunluluğu bulunmamaktadır.

 

 

Düzenlenen e-İrsaliye’lerin Düzenleyici Tarafından Kağıt Çıktılarının Ayrıca Saklanması

 

E-İrsaliye belgesinin taraflarca elektronik ortamda muhafaza edilmesi esas olup, e-İrsaliyesinin kağıt çıktısı malın fiili sevki sırasında araçta bulundurulması (elektronik olarak görüntülenmesi de mümkündür) gereken mahiyettedir.

 

Bu kağıt çıktının esas itibariyle alıcıya verilmesi zorunlu olmadığı gibi malların alıcıya tesliminden sonra satıcı tarafından muhafaza veya ibraz edilme zorunluluğu da bulunmamaktadır.

 

Ancak, e-İrsaliye'lerin kağıt çıktısının, satıcı tarafından alıcıya fiilen teslim edilen malların tespitinde bir teslim/tesellüm belgesi veya bir tutanak amacıyla kullanılmasının önünde herhangi bir engel bulunmamaktadır.

 

Uygulamanın kapsamına dahil olan/olacak mükelleflere ilişkin hazırlanan geçiş takvimine https://ebelge.gib.gov.tr/dosyalar/509_s.VUK_GT_Kapsaminda_Uygulamalara_Gecis_Takvimi_Tablosu_(3).pdf linki tıklanarak ulaşılabilir.

 

Bu sınırlamalara bakılmadan talep eden şahıs ve sermaye firmaları gönüllü olarak e-irsaliye sistemine geçiş yapabilirler.

 

e-İrsaliye Uygulaması Başvuru Rehberi ve Kılavuzu Ulaşmak İçin Tıklayınız.

 

e-İrsaliye Uygulama Kılavuzu Ulaşmak İçin Tıklayınız.

 

 

E-Müstahsil Makbuzu Uygulaması Hakkında

 

509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile halihazırda kâğıt ortamda düzenlenmekte olan “müstahsil makbuzu” nun, elektronik belge olarak düzenlenmesi ile kağıt ve elektronik ortamda muhafaza ve ibraz edilmesi ve Başkanlığa elektronik ortamda iletilmesine veya raporlanabilmesine ilişkin usul ve esaslar yeniden düzenlenmiştir.

 

E-Müstahsil Makbuzu, yeni bir belge türü olmayıp, kâğıt ortamdaki “Müstahsil Makbuzu” belgeleri ile aynı hukuki niteliklere sahiptir.

 

Bahsi geçen düzenlemelere göre;

 

• E-Fatura uygulamasına geçmek zorunda olan mükelleflerden faaliyetleri gereği aynı zamanda müstahsil makbuzu düzenlemek zorunda olanlar, 01.07.2020 tarihine kadar (2020 ve müteakip yıllarda e-Fatura uygulamasına geçen ve müstahsil makbuzu düzenleme zorunluluğu bulunan mükellefler e-Fatura uygulamasına geçiş süresi içinde) gerekli başvuruları yaparak e-Müstahsil Makbuzu uygulamasına geçiş yapmak zorundadır.

 

• Hal Kayıt Sistemine bildirim yapma yükümlülüğü bulunan ve komisyoncu veya tüccar olarak sebze ve meyve ticareti ile iştigal eden mükellefler, 01.01.2020 tarihi itibariyle müstahsil makbuzlarını, e-Müstahsil Makbuzu olarak düzenlemek zorundadır.

 

e-Müstahsil Makbuzu Belgesi Kılavuzuna ulaşmak için tıklayınız.

 

e-Arşiv Başvuru Kılavuzuna ulaşmak için tıklayınız.

 

Detaylar için lütfen bizi arayınız.

 

Saygılarımızla.

 

Esas Bağımsız Denetim S. M. Mali Müşavirlik A. Ş.

Sosyal Medya'da Paylaş
E-Bülten Üyeliği

Mali Mezvuatlar hakkındaki
güncel gelişmeler konusunda
sizi online olarak
bilgilendirebilmemiz için
e-bültenimize kayıt olabilirsiniz.

"Güven, Kontrole Mani Değildir."