Çalışanlar ve İşverenlerin Bedelli Askerlikteki Hak ve Yükümlülükleri

3 Ağustos 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7146 sayılı Kanunla getirilen bedelli askerlikle ilgili Çalışanların ve işverenlerin akıllarına takılan çalışma hayatına yönelik bazı sorularına cevaplar

 

Bedelli askerlikten yararlanan çalışanların durumu
 

7146 sayılı Kanun gereğince, bedelli askerlikten yararlananlar 21 günlük temel askerlik eğitimi süresince çalıştıkları iş yeri, kurum ve kuruluşlar tarafından, memurlar aylıksız izinli, işçiler ise ücretsiz izinli sayılacaklar. Bedelli askerlik başvurusu yapan işçiler ve memurlar, kendilerine tebliğ edilen ve bedelli askerlik temel eğitimini yapacakları birliklerine teslim olmaları gereken tarihi içeren belgeyi işverene/çalıştıkları kuruma vererek ücretsiz izin alabilecekler.

Ücretsiz izin hakkı yerine yıllık izin

 

Gerek memurlar gerekse de işçiler tercih etmeleri halinde Kanunun verdiği ücretsiz izin hakkı yerine varsa mevcut yıllık izin sürelerini kullanarak 21 günlük bedelli askerlik yükümlülüğünü yerine getirebilirler.

 

Bedelli askerlik nedeniyle İşveren ücretsiz izin hakkını kullanan işçiyi işten çıkartması
 

Bedelli askerlik nedeniyle ücretsiz izin hakkını kullanan işçi bu sebeple işveren tarafından işten çıkartılamaz. Çıkartılması halinde işveren hem kıdem tazminatı (1 yıldan fazla hizmet süresi varsa) hem de ihbar tazminatı ödemek zorunda kalır. Ayrıca bu durumda işçi, açacağı işe iade davası ile tekrar işe dönme hakkını kazanabilir.

Bedelli askerlik için ücretsiz izin alanların kıdem tazminatına hak kazanması
 

Bedelli askerlik için ücretsiz izin alınması durumunda işten ayrılma söz konusu olmadığından kıdem tazminatına hak kazanılması da söz konusu olamaz.

 

Bedelli askerlik gerekçe gösterilerek işten ayrılma durumunda kıdem tazminatına hak kazanılması

 

Normal şartlar altında İş Kanununa tabi işçilerin hizmet sözleşmelerinin, muvazzaf askerlik hizmeti sebebiyle feshedilmesi halinde, kıdem tazminatına hak kazanılıyor. Ancak bu sefer 7146 sayılı Kanun`la getirilen bedelli askerlik ile çalışanlara ücretsiz izin hakkı verilmiş bulunuyor. Dolayısıyla ortada askerlik nedeniyle işten ayrılmaya yönelik bir sebep de bulunmuyor ve iş sözleşmesinin bedelli askerlik süresince askıda kalması öngörülüyor.

 

Ancak  3 Ağustos 2018 den önce1475 sayılı Yasa`nın 14. maddesinin üçüncü fıkrasına göre; İşçi, muvazzaf askerlik hizmeti sebebiyle iş sözleşmesini feshetmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanılmaktadır.

 

Dolayısıyla bedelli Askerlik için kişinin işyerine ayrılmadan önce verdiği beyan da çok önem taşımaktadır. Ki iş kanunları işçinin tazminat azalmasından çok, işini koruma yolunda insiyatif kullanmaya yönelik kararlar alınmasını sağlar.

 

Yani yasalarla belirlenmiş iki ayrı zıt sonuç doğmaktadır. Ve kesin şu olacak sonucuna ulaşılması mümkün değildir. Zira yine de önlem olarak,

 

1-Kişi askere gidip işe dönmeyecekse yazılı olarak işverenine bedelli askerlik için işten ayrılmak ve kıdem hakkını istediğini yazılı dilekçe ile bildirmesi gereklidir.

 

2-Eğer şayet kişi askerlik görevinden sonra işe devam etmek istiyorsa, işyerine bedelli askerlik yapmak için ilgili tarihleri yazarak bu süreler içinde kanunun kendisine tanıdığı ücretsiz izinden yararlanmak istediğini belirtir, yazılı dilekçe vermesi gereklidir. Aynı şekilde işverende kendi özlük evrakları için yazılı bu beyanı istemeli ve yazılı olarak çalışandan bu dilekçeyi mutlaka almalıdır.

 

İşveren de birinci durumda kıdem tazminatını ödeyip ödememekte kendi insiyatifini kullanacaktır. İkinci durumda ise kişiden bedelli askerlik için kendi isteği ile ücretsiz izinli olduğunu gösteren yazılı dilekçe alarak, süreci usulüne uygun olarak bu şekilde izlemelidir.

 

Bedelli askerlik süresince işçi adına SGK’ya primi yatırılması
 

Bedelli askerlik süresince ücretsiz izinli sayılan işçiler adına prim yatırılmayacak. Dolayısıyla söz konusu 21 günlük süre emeklilik hesabında dikkate alınmayacak. Ayrıca işçiler için bu sürede GSS primi de yatırılmayacak. Ancak sağlık yardımlarından faydalanmak için son bir yıl içinde en az 30 gün GSS prim ödeme gün sayısının olması yeterli olduğundan asker ailesinin hastaneye gitmesi halinde bir sıkıntı yaşanmayacak.

 

Bedelli askerlik süresinde ücretsiz izin yerine yıllık izin kullananların SGK primleri
 

Yıllık izin kullanan çalışanların primleri yatırılmaya devam eder. Dolayısıyla bu süreler emeklilik hesabında da dikkate alınır. Ayrıca bu sürelerde GSS primleri de yatırılmaya devam eder.

 

Bedelli askerlikte geçen sürelerin borçlanılabilmesi
 

Ücretsiz izinli sayılan 21 günlük bedelli askerlikte geçen süreler için uzun vadeli sigorta primi yatırılmayacak. Ancak daha sonra sigortalının istemesi halinde bu süreler borçlanılabilir ve primi ödenebilir. Emeklilik şartlarından yaşın sınırının doldurulması ve prim eksiği olması durumunda bu yola başvurulması gayet mantıklı. 

Bedelli askerlik bittikten işe başlama zamanı

 

Bedelli askerlik süresi bittikten sonra çalışanlar derhal işe başlamak zorunda. Ayrıca, memurlar için bedelli askerlikte geçen aylıksız izin süresinin bitimini izleyen on gün içinde görevine dönmeyenler, memuriyetten çekilmiş sayılıyor.


İşçilerde ise ücretsiz izin süresi bittikten sonra işe başlanılmaması halinde işverenin devamsızlık nedeniyle iş sözleşmesini fesih hakkı ortaya çıkıyor.

Sosyal Medya'da Paylaş
E-Bülten Üyeliği

Mali Mezvuatlar hakkındaki
güncel gelişmeler konusunda
sizi online olarak
bilgilendirebilmemiz için
e-bültenimize kayıt olabilirsiniz.

"Güven, Kontrole Mani Değildir."